Προβληματικά τα νερά κολύμβησης γύρω από τον Κηφισό

Δ.Τ. 1168                                           –                                         Αθήνα, 06/10/2026

Σε συνέχεια της έρευνας που πραγματοποίησε το ΠΑΚΟΕ στον Κηφισό (βλέπε Δ.Τ. 1165) και της επακόλουθης έρευνας για την ατμοσφαιρική ρύπανση που συνδέεται με την επιβάρυνση του ποταμού (βλέπε Δ.Τ. 1166), το ΠΑΚΟΕ επανήλθε στο πεδίο, προχωρώντας την 1η Οκτωβρίου 2026 σε νέα σειρά δειγματοληψιών και μετρήσεων σε θαλασσινά νερά αριστερά και δεξιά του Κηφισού ποταμού, στον οποίο δυστυχώς, μετά από καταγγελίες διαπιστώθηκε η απόρριψη επικίνδυνων τοξικών βιομηχανικών αποβλήτων.

Στο Δ.Τ. 1165 – 29/09/2026, οι δειγματοληψίες της 24ης Σεπτεμβρίου 2026 ανέδειξαν σοβαρή χημική και μικροβιολογική επιβάρυνση στον Κηφισό και σε σημαντικά ρέματα της Αττικής. Και στα 20 εξεταζόμενα δείγματα καταγράφηκε ιδιαίτερα αυξημένο μικροβιολογικό φορτίο, ενώ παράλληλα εντοπίστηκαν υπερβάσεις σε βασικές φυσικοχημικές παραμέτρους, όπως τα νιτρικά, φωσφορικά και θειικά, καταδεικνύοντας την έντονη περιβαλλοντική υποβάθμιση των υδάτων.

Στη συνέχεια, στο Δ.Τ. 1166 – 02/10/2026, οι μετρήσεις της 24ης Σεπτεμβρίου 2026 σε έξι περιοχές γύρω από τον Κηφισό έδειξαν σημαντική επιβάρυνση και της ατμόσφαιρας. Ιδιαίτερα στη Μεταμόρφωση καταγράφηκαν υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2,5 και PM10.

Η νέα έρευνα επεκτάθηκε αυτή τη φορά στις παράκτιες περιοχές που βρίσκονται δεξιά και αριστερά των εκβολών του Κηφισού, με δειγματοληψίες και μετρήσεις σε 10 παραλίες (βλέπε πίνακα σημείων), καθώς η περιβαλλοντική επιβάρυνση του ποταμού δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε αυτόν, αλλά μπορεί να μεταφέρεται και στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Με τη νέα αυτή έρευνα, το ΠΑΚΟΕ διευρύνει την καταγραφή της περιβαλλοντικής κατάστασης που επιβαρύνει τον Σαρωνικό από τα απόβλητα του Κηφισού, εξετάζοντας την πιθανή διάχυση των ρύπων και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στις παράκτιες ζώνες και στα θαλάσσια ύδατα.

Πίνακας θέσεων δειγματοληψίας, στις 01/10/2026:

1.      Παραλία Πάρκου Παλαιού Φαλήρου.

2. Παραλία Φλοίσβος Παλαιού Φαλήρου

3.      Παραλία Μπατή Παλαιού Φαλήρου

4. Παραλία ΈΔΕΜ. Παλαιού Φαλήρου. Στα 100 μέτρα από την εκβολή του ποταμού Πυκροδάφνη

5. Παραλία Καλαμάκι. Άλιμος

6. Ακτή Ιλίου. Άλιμος.

7. Παραλία Γλυφάδας Ακτή Α (Ρέμα Ευρυάλης)

8. Παραλία Αστέρια. Γλυφάδα. (Ρέμα Ευρυάλης)

9. Παραλία Βούλας. Λεωφ. Κωνσταντίνου Καραμανλή (Στα 700μέτρα από το ρέμα Χλόης)

10. Παραλία Βουλιαγμένης. Οδός Ιλίου.

Τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων και των μετρήσεων παρουσιάζονται στη συνέχεια:

Εκτίμηση Αποτελεσμάτων:

Τα αποτελέσματα των μικροβιολογικών αναλύσεων παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των εξεταζόμενων παραλιών. Από τις 10 συνολικά θέσεις δειγματοληψίας, το 40% των παραλιών κρίθηκαν ακατάλληλες, καθώς σε αυτές καταγράφηκαν υπερβάσεις των επιτρεπόμενων ορίων για τουλάχιστον έναν από τους δύο μικροβιολογικούς δείκτες, E. coli και εντερόκοκκους.

Ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις καταγράφηκαν στην παραλία ΕΔΕΜ Παλαιού Φαλήρου, μόλις 100 μέτρα από την εκβολή του Πικροδάφνης, όπου οι τιμές έφτασαν τα 750 cfu/100 ml για το E. coli και τα 607 cfu/100 ml για τους εντερόκοκκους. Παράλληλα, υπέρβαση του ορίου των εντερόκοκκων καταγράφηκε στις παραλίες Γλυφάδας Ακτή Α, Αστεριών Γλυφάδας και Βούλας.

Στη διαδρομή από τον Πειραιά μέχρι τις παραλίες της Βουλιαγμένης (περίπου 14 χιλιόμετρα) εκβάλλουν στη θάλασσα 6 κύρια ρέματα και ποτάμια, τα οποία αποτελούν τους βασικούς υδάτινους αποδέκτες της νότιας και κεντρικής Αθήνας.

Αν και στην Αττική υπήρχαν ιστορικά εκατοντάδες μικρότερα ρυάκια, τα περισσότερα έχουν πλέον μπαζωθεί, υπογειοποιηθεί ή μετατραπεί σε κλειστούς αγωγούς ομβρίων υδάτων.

Τα σημαντικότερα ρέματα που συναντάμε κατά μήκος της παραλιακής ζώνης (από δυτικά προς ανατολικά) είναι τα εξής:

1. Κηφισός Ποταμός: Ο μεγαλύτερος φυσικός αποδέκτης του λεκανοπεδίου. Εκβάλλει στον Νέο Φάληρο, στα σύνορα Πειραιά και Μοσχάτου.
2. Ιλισός Ποταμός: Σήμερα κυλά κυρίως υπογείως κάτω από μεγάλους δρόμους της Αθήνας (Μιχαλακοπούλου, Καλλιρρόης). Η τεχνητή εκτροπή της κοίτης του εκβάλλει στον Όρμο Φαλήρου (Τζιτζιφιές / Καλλιθέα).
3. Ρέμα Πικροδάφνης: Το σημαντικότερο εναπομείναν ρέμα με φυσική κοίτη στα νότια προάστια. Εκβάλλει στην Παραλία Εδέμ (στα σύνορα Παλαιού Φαλήρου και Αλίμου).
4. Ρέμα Τραχώνων: Ξεκινά από τον Υμηττό, διασχίζει την περιοχή του Αλίμου και εκβάλλει στην περιοχή της Μαρίνας Αλίμου / Άγιο Κοσμά.
5. Ρέμα Λυκόρεμα (ή ρέμα Ελληνικού): Διασχίζει την περιοχή του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και καταλήγει στη θάλασσα κοντά στα σύνορα με τη Γλυφάδα.
6. Ρέμα Χερώματος (Βάρης / Βούλας): Συλλέγει νερά από τις πλαγιές του Υμηττού και τις περιοχές του Πανοράματος και καταλήγει στην παραλιακή ζώνη της Βούλας.

Εξαιτίας αυτών των εκβολών, οι παραλίες που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση (ειδικά από τον Πειραιά μέχρι τη Γλυφάδα) εμφανίζουν συχνά αυξημένο μικροβιακό φορτίο μετά από έντονες βροχοπτώσεις, καθώς τα ρέματα παρασύρουν ρύπους από τον αστικό ιστό.

Οι πρόσφατες μετρήσεις αγωγιμότητας στο σημείο εκβολής του  μεγαλύτερου φυσικού  αποδέκτη του λεκανοπεδίου ποταμού Κηφισού που  εκβάλλει στον Νέο Φάληρο, και  Ποταμού  Ιλισού (η τεχνητή εκτροπή της κοίτης του εκβάλλει στον Όρμο Φαλήρου) δείχνουν ότι δεν υπάρχει καμία φυσική ροή από τα ανάντη του Κηφισού που να μπορεί να αραιώσει τη θάλασσα στην εκβολή.

Η τιμή 58.000 μS/cm επιβεβαιώνει με απόλυτη ακρίβεια ότι το νερό στο σημείο της μέτρησης είναι καθαρό θαλασσινό νερό υψηλής αλατότητας, το οποίο έχει κατακλύσει πλήρως την εκβολή.

Για να καταλάβουμε το μέγεθος, η μέση αγωγιμότητα του ανοιχτού θαλασσινού νερού στον Σαρωνικό κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 52.000 και 56.000 μS/cm. Η δική μας τιμή είναι ελαφρώς υψηλότερη, γεγονός που οφείλεται στην έντονη εξάτμιση του στάσιμου νερού στην εκβολή κατά την περίοδο ανομβρίας, η οποία συμπυκνώνει τα άλατα. (Μηδενική παροχή γλυκού νερού)  

Το σημείο λειτουργεί σαν μια στάσιμη λιμνοθάλασσα. Οι ρύποι (μικρόβια, βαρέα μέταλλα, χημικά) που πέφτουν από παράνομες παροχές ή αγωγούς ομβρίων δεν ξεπλένονται, αλλά εγκλωβίζονται και συσσωρεύονται εκεί. Κάθε φορά  όμως που αλλάζει η στάθμη της θάλασσας (λόγω παλίρροιας ή ανέμου), αυτό το επιβαρυμένο «κοκτέιλ» στάσιμου νερού σπρώχνεται έξω προς τον Φαληρικό Όρμο, ρυπαίνοντας τις γύρω ακτές.

Σημεία Ρύπανσης:

Σημείο 4: Παραλία ΈΔΕΜ. Παλαιού Φαλήρου. Στα 100 μέτρα από την εκβολή του ποταμού Πυκροδάφνη

Απόδειξη της επιβάρυνσης των ρεμάτων στο θαλασσινό περιβάλλον είναι η παραλία ΕΔΕΜ (Σημείο 4) στο οποίο καταλήγουν τα νερά του ρέματος Πυκροδάφνη.  Το δείγμα νερού που πήραμε περίπου στα 100 μέτρα από την εκβολή του ρέματος Πυκροδάφνη παρουσίασε έντονη μόλυνση με 750 cfu/100ml E. Coli και 607 cfu/100ml Εντερόκοκκοι. Αυτές οι τιμές ξεπερνούν τα θεσμοθετημένα ευρωπαϊκά και εθνικά όρια ασφαλείας, καθιστώντας το συγκεκριμένο σημείο ακατάλληλο και επικίνδυνο για κολύμβηση.

Οι μετρήσεις αυτές επιβεβαιώνουν τη συστηματική επιβάρυνση που δέχεται η Παραλία Εδέμ λόγω της γειτνίασής της με τις εκβολές του ρέματος της Πικροδάφνης. Το ρέμα μεταφέρει αστικά απόβλητα, παράνομες συνδέσεις αποχετεύσεων και όμβρια ύδατα.

Ένα  από τα σημαντικότερα και ελάχιστα εναπομείναντα φυσικά ρέματα της Αττικής, το ρέμα της Πικροδάφνης, εκβάλλει στον Σαρωνικό σχηματίζοντας ένα μικρό δέλτα ακριβώς στην Παραλία Εδέμ, στα σύνορα του Παλαιού Φαλήρου με τον Άλιμο.

Η περιοχή των εκβολών βρίσκεται δίπλα στη μαρίνα Αλίμου. Λόγω της αστικής δραστηριότητας, το ρέμα μεταφέρει συχνά επιβαρυμένα ύδατα ή φερτά υλικά στην ακτή, γεγονός που κατά καιρούς απασχολεί τις περιβαλλοντικές οργανώσεις και τους τοπικούς φορείς.

Αυτές οι τιμές ξεπερνούν τα θεσμοθετημένα ευρωπαϊκά και εθνικά όρια ασφαλείας, καθιστώντας το συγκεκριμένο σημείο ακατάλληλο και επικίνδυνο για κολύμβηση.

Η κολύμβηση σε νερό με τέτοιο μικροβιακό φορτίο ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία (όπως γαστρεντερίτιδες, δερματικές μολύνσεις, ωτίτιδες και ουρολοιμώξεις), ειδικά για παιδιά και ευπαθείς ομάδες

Στατιστικά, το Ρέμα Λυκόρεμα (ή ρέμα Ελληνικού) αποτελεί ένα από τα πιο επιβαρυμένα σημεία της παραλιακής ζώνης Γλυφάδας – Ελληνικού, καθώς επηρεάζεται άμεσα από τη ριζική αλλαγή χρήσης γης της περιοχής και τα μεγάλα έργα ανάπλασης.

Το ρέμα ξεκινά από τον Υμηττό, διασχίζει υπογειοποιημένο ένα μεγάλο τμήμα του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και εκβάλλει στην Παραλία Γλυφάδας (κοντά στα αστέρια Γλυφάδας, στα όρια με το Ελληνικό).

Γιατί εντοπίζονται υψηλές τιμές μόλυνσης στην εκβολή του;

• Αστικό «ξέπλυμα» από το εργοτάξιο του Ελληνικού: Λόγω των τεράστιων χωματουργικών εργασιών και των υποδομών που κατασκευάζονται στην περιοχή του πρώην αεροδρομίου, κατά τις βροχοπτώσεις μεταφέρονται μεγάλες ποσότητες αιωρούμενων στερεών, λάσπης και ρύπων από τα μηχανήματα απευθείας στην ακτή.
• Παράνομες παροχές ομβρίων: Σε παλαιότερες μελέτες και αυτοψίες περιβαλλοντικών οργανώσεων (όπως του ΠΑΚΟΕ) έχει διαπιστωθεί ότι αγωγοί ομβρίων που καταλήγουν στο Λυκόρεμα έχουν υποστεί παράνομες συνδέσεις με αποχετεύσεις ακαθάρτων, με αποτέλεσμα να ρέουν αστικά λύματα ακόμη και σε περιόδους ανομβρίας.
• Στάσιμα νερά (Λιμνάζοντα ύδατα): Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η ροή στην εκβολή διακόπτεται από την άμμο, δημιουργώντας μικρές «λίμνες» στάσιμου νερού με εξαιρετικά υψηλό μικροβιακό φορτίο (E. coli και Εντερόκοκκους), το οποίο διαχέεται στη θάλασσα με τον κυματισμό.

Η νέα κατάσταση με τα έργα υπογειοποίησης και διευθέτησης

Στο πλαίσιο της μεγάλης ανάπλασης του Ελληνικού, το Ρέμα Λυκόρεμα αναπλάθεται και διευθετείται ως ανοιχτό πράσινο κανάλι σε ορισμένα τμήματα, ενώ παράλληλα κατασκευάζονται σύγχρονοι συλλεκτήρες ομβρίων. Στόχος των έργων αυτών είναι να διαχωριστούν πλήρως τα καθαρά νερά της βροχής από τυχόν αστικά απόβλητα, ώστε να σταματήσει η χρόνια επιβάρυνση της παραλίας της Γλυφάδας.

Το Ρέμα Χερώματος (που συχνά αναφέρεται στην περιοχή και ως ρέμα Χερώματος – Μηλαδέζας) είναι ένας από τους βασικούς χειμάρρους που αποστραγγίζουν τις νότιες πλαγιές του Υμηττού, διασχίζοντας περιοχές της Βάρης και της Βούλας πριν καταλήξει στην παραλιακή ζώνη.

Οι υψηλές τιμές μόλυνσης (μικροβιακού φορτίου) που εντοπίσατε στις παραλίες της Βούλας και της Βάρης κοντά στην εκβολή του είναι ένα γνωστό και τεκμηριωμένο πρόβλημα, το οποίο οφείλεται σε συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς και αστικούς παράγοντες:

1. Γιατί το Ρέμα Χερώματος επιβαρύνει τις παραλίες;

• Απουσία ολοκληρωμένων δικτύων και παράνομες συνδέσεις: Παρά το γεγονός ότι η περιοχή θεωρείται αναβαθμισμένη, σε ορισμένα τμήματα της λεκάνης απορροής (όπως σε ψηλότερα σημεία της Βάρης και του Πανοράματος) υπήρχαν διαχρονικά ελλείψεις σε δίκτυα ομβρίων υδάτων και αποχέτευσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αστικά λύματα από υπερχειλίσεις ή παράνομες παροχές να καταλήγουν στην ανοιχτή κοίτη του ρέματος.
• Το φαινόμενο της «Ξηρής Ροής»: Όπως και στον Κηφισό ή την Πικροδάφνη, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες το ρέμα δεν έχει φυσικό νερό. Ό,τι ρέει μέσα στην κοίτη είναι συνήθως στάσιμα απόβλητα, νερά από πλύσιμο δρόμων ή παράνομες απορρίψεις. Αυτό το εξαιρετικά συμπυκνωμένο μολυσμένο νερό φτάνει σιγά-σιγά στην ακτή.
• Μεγάλες κλίσεις και «Ξέπλυμα» (Flash Floods): Το συγκεκριμένο ρέμα έχει μικρή λεκάνη απορροής αλλά πολύ μεγάλες κλίσεις εδάφους. Όταν βρέχει έντονα, το νερό κατεβαίνει με τεράστια ταχύτητα παρασύροντας βίαια προς την παραλία φερτά υλικά, σκουπίδια, λιπάσματα και όλο το μικροβιακό φορτίο που είχε συσσωρευτεί στην κοίτη.

2. Τι δείχνουν οι μελέτες και οι φορείς;

Κατά τις τακτικές καλοκαιρινές δειγματοληψίες (όπως αυτές που πραγματοποιεί το ΠΑΚΟΕ), οι παραλίες της Βούλας και της Βάρης παρουσιάζουν συνήθως εξαιρετική ποιότητα υδάτων. Ωστόσο, τα σημεία που βρίσκονται ακριβώς πλησίον των εκβολών των ρεμάτων (όπως του Χερώματος, του Κόρμπι ή του Λυκορέματος) αποτελούν τις σταθερές «εξαιρέσεις», εμφανίζοντας σποραδικά υψηλές συγκεντρώσεις E. coli και Εντερόκοκκων.

3. Πρόσφατα έργα στην περιοχή

Λόγω της επικινδυνότητας του ρέματος (τόσο για πλημμύρες όσο και για ρύπανση), πρόσφατα εγκρίθηκαν και βρίσκονται σε εξέλιξη νέα μεγάλα αντιπλημμυρικά έργα και έργα αποχέτευσης ομβρίων υδάτων από την Περιφέρεια Αττικής, ύψους 2,58 εκατ. ευρώ, που εστιάζουν ακριβώς στις περιοχές του Πανοράματος, του Χερώματος και της Βάρης. Στόχος αυτών των έργων είναι να εγκλωβίζονται τα όμβρια ύδατα σε κλειστούς αγωγούς και να μειωθεί η ανεξέλεγκτη ροή ρύπων προς το παραλιακό μέτωπο.

 

Σημείο 7: Γλυφάδας Ακτή Α

Η Παραλία Γλυφάδας (Ακτή Α’) επηρεάζεται άμεσα από το υδρογραφικό δίκτυο της περιοχής, καθώς βρίσκεται σε πολύ μικρή απόσταση από τις ιστορικές και υφιστάμενες εκβολές των τοπικών ρεμάτων.

Οι αποστάσεις της Ακτής Α’ από τα κυριότερα ρέματα της ζώνης Γλυφάδας – Βούλας διαμορφώνονται ως εξής:

1. Ρέμα Ευρυάλης (Γλυφάδα)

• Απόσταση: Σχεδόν μηδενική (εφαπτόμενο).
• Γεωγραφική θέση: Το Ρέμα της Ευρυάλης, το οποίο κατηφορίζει από τον άνω ιστό της Γλυφάδας, έχει υπογειοποιηθεί και εγκιβωτιστεί σε μεγάλο βαθμό στο κάτω τμήμα του. Ο κλειστός πλέον αγωγός ομβρίων εκβάλλει στην ακτογραμμή της Γλυφάδας, ακριβώς δίππα και ανάμεσα στις πρώτες οργανωμένες ζώνες (συμπεριλαμβανομένης της Ακτής Α’).

2. Ρέμα Χλόης (Σύνορα Γλυφάδας – Βούλας)

• Απόσταση: Περίπου 1,5 χιλιόμετρο νότια.
• Γεωγραφική θέση: Το Ρέμα της Χλόης αποτελεί το φυσικό όριο που χωρίζει τη Γλυφάδα από τη Βούλα. Η εκβολή του βρίσκεται στην επόμενη μεγάλη καμπή της ακτογραμμής προς τα νότια, πολύ κοντά στο ύψος της πρώην συμβολής της Λεωφόρου Ποσειδώνος με την αρχή της ζώνης της Βούλας.

3. Μεγάλο Ρέμα Βούλας

• Απόσταση: Περίπου 2,8 έως 3 χιλιόμετρα νότια-νοτιοανατολικά.
• Γεωγραφική θέση: Η εκβολή του Μεγάλου Ρέματος Βούλας εντοπίζεται χαμηλότερα, στην κεντρική παραλιακή ζώνη της Βούλας (κοντά στο σημείο της Παραλίας Βούλας που αναφέρθηκε στην προηγούμενη ερώτησή σας).

4. Ρέμα Χερώματος (Βάρη)

• Απόσταση: Πάνω από 7,5 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά.
• Γεωγραφική θέση: Όπως αναφέρθηκε, το Ρέμα Χερώματος ανήκει σε εντελώς διαφορετική λεκάνη απορροής (προς τον Όρμο της Βάρκιζας) και δεν έχει καμία απολύτως γεωγραφική ή υδρολογική σύνδεση με την Ακτή Α’ της Γλυφάδας.

Σημείο 8: Παραλία Αστέρια. Γλυφάδα.

Η Παραλία Αστέρια στη Γλυφάδα (γνωστή και ως Αστέρας Γλυφάδας) είναι ένα από τα πιο εμβληματικά παραθαλάσσια σημεία της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Γεωγραφικά, καταλαμβάνει τη μικρή χερσόνησο και τον όρμο αμέσως μετά τη Μαρίνα Γλυφάδας, εκτεινόμενη κατά μήκος της Λεωφόρου Ποσειδώνος 110.

Σε ό,τι αφορά τη σχέση της με το υδρογραφικό δίκτυο και τις εκβολές των ρεμάτων που συζητήσαμε:

• Απόσταση από το Ρέμα Ευρυάλης: Βρίσκεται εξαιρετικά κοντά, περίπου 400 έως 700 μέτρα νότια από το σημείο όπου εκβάλλει ο εγκιβωτισμένος αγωγός του Ρέματος Ευρυάλης (ο οποίος καταλήγει στην ελεύθερη/δημοτική Ακτή Α’ Γλυφάδας, λίγο πριν την είσοδο του συγκροτήματος των Αστεριών).
• Υδρολογική συμπεριφορά: Λόγω της γεωγραφικής της διαμόρφωσης ως κλειστός, απάνεμος όρμος, η Παραλία Αστέρια προστατεύεται σχετικά από τα άμεσα θαλάσσια ρεύματα της ανοιχτής ακτής, ωστόσο η ευρύτερη θαλάσσια ζώνη της Γλυφάδας επηρεάζεται σε περιπτώσεις έντονων πλημμυρικών φαινομένων από τις παροχές των υπογειοποιημένων αγώνων της πόλης.
• Απόσταση από τα ρέματα της Βούλας: Απέχει περίπου 2,2 χιλιόμετρα βόρεια από το Ρέμα Χλόης (σύνορα Γλυφάδας-Βούλας) και σχεδόν 4 χιλιόμετρα από το Μεγάλο Ρέμα Βούλας.

Σημείο 9: Παραλία Βούλας

Η παραλία Βούλας (συντεταγμένες 37.841921, 23.757917) που αναφέρετε αντιστοιχούν ακριβώς στην Α’ Πλαζ Βούλας. Πρόκειται για την οργανωμένη, αμμώδη παραλία που βρίσκεται αμέσως μετά τα όρια της Γλυφάδας, δίπλα στον τερματικό σταθμό του Τραμ στη Βούλα.

Σε σχέση με το υδρογραφικό δίκτυο της συγκεκριμένης περιοχής:

• Απόσταση από το Ρέμα Χλόης: Βρίσκεται μόλις 700 μέτρα νότια από την εκβολή του Ρέματος Χλόης (το οποίο αποτελεί το φυσικό σύνορο Γλυφάδας – Βούλας). Λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων του Σαρωνικού, η περιοχή αυτή δέχεται την έμμεση υδρολογική επιρροή του ρέματος.
• Απόσταση από το Μεγάλο Ρέμα Βούλας: Απέχει περίπου 1,4 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το σημείο όπου εκβάλλει το Μεγάλο Ρέμα Βούλας (το οποίο καταλήγει χαμηλότερα, κοντά στο Δημαρχείο και τη Β’ Πλαζ Βούλας).

Πιθανές Αιτίες της Επιβάρυνσης

• Πρόσφατη βροχόπτωση: Εάν είχε προηγηθεί βροχή, οι αγωγοί ομβρίων και τα ρέματα (π.χ. Ρέμα Χλόης ή Ευρυάλης) μεταφέρουν επιφανειακά κατάλοιπα, χώμα και αστικά έκπλυμα στην ακτή.
• Θαλάσσια ρεύματα ή κυματισμός: Έντονα ρεύματα μπορεί να μεταφέρουν επιβάρυνση από άλλες κοντινές περιοχές ή να αναδεύσουν τον πυθμένα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Τα συμπεράσματα των επιστημονικών και περιβαλλοντικών μελετών για την επιβάρυνση των παραλιών από τα νερά των εκβολών ρεμάτων αναδεικνύουν μια διπλή απειλή: τη μικροβιολογική/χημική ρύπανση και τη μορφολογική υποβάθμιση (διάβρωση) των ακτών.

 Τα ρέματα λειτουργούν ως φυσικοί αγωγοί που μεταφέρουν στο παράκτιο περιβάλλον ό,τι συγκεντρώνεται σε όλο το μήκος της λεκάνης απορροής τους.  Τα νερά των ρεμάτων μεταφέρουν αστικά λύματα από παράνομες συνδέσεις ή υπερχειλίσεις αποχετεύσεων, με αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση παθογόνων μικροοργανισμών (όπως E. coli και εντερόκοκκοι) στις ζώνες κολύμβησης.

Οι αρμόδιοι φορείς  συστήνουν συχνά την αποφυγή κολύμβησης κοντά σε εκβολές ρεμάτων για τουλάχιστον 24 έως 48 ώρες μετά από έντονες βροχοπτώσεις.

Τα ρέματα που διασχίζουν αγροτικές περιοχές μεταφέρουν νιτρικά και φωσφορικά άλατα από λιπάσματα, προκαλώντας το φαινόμενο του ευτροφισμού (υπερβολική ανάπτυξη άλγεων/φυτοπλαγκτού, θολά νερά και μείωση του διαλυμένου οξυγόνου).

Όταν τα ρέματα διέρχονται από βιομηχανικές ή αστικές ζώνες, ξεπλένουν από τους δρόμους και το έδαφος βαρέα μέταλλα (μόλυβδο, κάδμιο, ψευδάργυρο), πετρελαιοειδή και χημικά κατάλοιπα, τα οποία αποτίθενται στα ιζήματα της παραλίας και εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα.

Τα ρέματα αποτελούν την κύρια πηγή μεταφοράς πλαστικών και μικροπλαστικών στις ελληνικές και μεσογειακές ακτές . Ανεξέλεγκτες χωματερές, μπάζα και σκουπίδια που πετιούνται στις κοίτες καταλήγουν απευθείας στην άμμο και στον βυθό των παραλιών μετά από κάθε πλημμυρικό φαινόμενο.

Φυσικά, τα ρέματα τροφοδοτούν τις παραλίες με άμμο και βότσαλα, προστατεύοντάς τις από τη διάβρωση. Αλλά λόγω της τσιμεντοποίησης, του εγκιβωτισμού ή της άναρχης φραγής των ρεμάτων στην ενδοχώρα, η φυσική παροχή ιζημάτων έχει μειωθεί δραματικά. Η  διατάραξη των ρεμάτων στερεί από τη θάλασσα τα υλικά της, με αποτέλεσμα οι παραλίες να συρρικνώνονται και να «τρώγονται» από το κύμα.

Στην Αττική, το πρόβλημα της επιβάρυνσης των παραλιών από τα νερά των εκβολών ρεμάτων και ποταμών είναι ιδιαίτερα οξύ και χρόνιο. Λόγω της πυκνής αστικής και βιομηχανικής δόμησης του Λεκανοπεδίου, τα ρέματα λειτουργούν ως αγωγοί ρύπων που υποβαθμίζουν άμεσα τον Σαρωνικό και τον Νότιο Ευβοϊκό.

 Οι Κύριες Πηγές Επιβάρυνσης (Κηφισός & Πικροδάφνη)

• Ο άξονας του Κηφισού: Ο Κηφισός αποτελεί τον μεγαλύτερο αποδέκτη της Αττικής. Στις εκβολές του (Μοσχάτο/Νέο Φάληρο) καταγράφεται διαχρονικά υψηλή χημική ρύπανση από βιομηχανικά απόβλητα και παράνομες απορρίψεις βυτιοφόρων, καθώς και βαρέα μέταλλα από την απορροή των οδοστρωμάτων. [
• Το ρέμα της Πικροδάφνης: Εκβάλλει στην Εδέμ (Παλαιό Φάληρο). Οι μελέτες (π.χ. από το ΕΛΚΕΘΕ) δείχνουν ότι με την πρώτη ισχυρή βροχή, το ρέμα μεταφέρει αστικά βοθρολύματα, αφρούς και απορρυπαντικά λόγω παράνομων συνδέσεων, καθιστώντας τις γύρω ακτές ακατάλληλες για κολύμβηση.

Στην Αττική, οι πρώτες μεγάλες φθινοπωρινές βροχές «ξεπλένουν» τους τσιμεντοποιημένους δρόμους και τις κοίτες των ρεμάτων. Όλο αυτό το ρυπαντικό φορτίο (λάδια, σκόνη από τακάκια φρένων, σκουπίδια) καταλήγει μαζικά στις παραλίες μέσα σε λίγες ώρες, προκαλώντας αιχμές μικροβιακού φορτίου (E. coli και εντερόκοκκοι).

 Μικροβιολογικές Υπερβάσεις και Ακαταλληλότητα Ακτών

• «Μαύρες Λίστες» & Αντιπαραθέσεις: Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ανεξάρτητοι φορείς συχνά χαρακτηρίζουν δεκάδες παραλίες της Αττικής (κοντά σε εκβολές, λιμάνια ή μαρίνες στον Πειραιά, το Παλαιό Φάληρο και την Ανατολική Αττική) ως ακατάλληλες.
• Επειδή τα περισσότερα ρέματα της Αττικής έχουν εγκιβωτιστεί, μπαζωθεί ή μετατραπεί σε τσιμεντένιους αγωγούς (π.χ. Ιλισός, Ποδονίφτης), έχει διακοπεί η φυσική μεταφορά άμμου. Το συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι οι παραλίες της Αττικής στερούνται φυσικής αναπλήρωσης ιζημάτων, με αποτέλεσμα τη ραγδαία διάβρωση της ακτογραμμής.

Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ