Δελτίο Τύπου: 1186 – Αθήνα, 13/11/2026
Κέρδος έως 75 εκατομμύρια ευρώ το 2026 από τα προϊόντα αυτά
Η βιομηχανία της ομορφιάς αναζητά διαρκώς νέες μεθόδους για την καταπολέμηση της γήρανσης, αξιοποιώντας ολοένα και πιο εξελιγμένες τεχνολογίες. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές τις πρακτικές εγείρουν σοβαρά ερωτήματα που ξεπερνούν τα όρια της αισθητικής και αγγίζουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ιατρική δεοντολογία και την προστασία της δημόσιας υγείας.
Το ΠΑΚΟΕ θεωρεί ότι η αξιοποίηση ανθρώπινων ιστών που προέρχονται από αποβιώσαντες δότες για την παρασκευή ενέσιμων προϊόντων αισθητικής αποτελεί ένα ζήτημα που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και αυστηρό έλεγχο. Η δωρεά ανθρώπινων οργάνων και ιστών αποτελεί μια πράξη αλληλεγγύης, με βασικό σκοπό την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου και τη διάσωση ζωών. Όταν όμως, το υλικό αυτό μετατρέπεται σε πρώτη ύλη για μια κερδοφόρα βιομηχανία καλλυντικών παρεμβάσεων, δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα:
- Γνωρίζουν οι άνθρωποι που συναινούν στη δωρεά ότι το δέρμα τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αισθητικές ενέσεις;
- Ενημερώνονται επαρκώς οι συγγενείς για τις πιθανές εμπορικές χρήσεις; Ποιος ελέγχει τη διαδρομή του ιστού και ποιος αποκομίζει τα οικονομικά οφέλη;
Για το ΠΑΚΟΕ, η ενημερωμένη και απολύτως σαφής συναίνεση, η διαφάνεια στη διαχείριση των ανθρώπινων ιστών και η προστασία της υγείας των πολιτών δεν μπορούν να υποχωρούν μπροστά στις απαιτήσεις μιας αγοράς που αποτιμά την ανθρώπινη πρώτη ύλη σε εκατομμύρια δολάρια.
Βιοηθική: είναι ο διεπιστημονικός κλάδος που μελετά τα ηθικά διλήμματα και τα προβλήματα που προκύπτουν από τις ραγδαίες εξελίξεις στη βιολογία, την ιατρική, τη γενετική και τη βιοτεχνολογία
Τα Βιοηθικά Διλήμματα
Η χρήση ιστών από νεκρούς ανθρώπους για αμιγώς αισθητικούς σκοπούς (αντιγήρανση, μείωση πόρων, σύσφιξη) έχει πυροδοτήσει έντονη παγκόσμια συζήτηση γύρω από τη βιοηθική:
- Ηθική της Συναίνεσης (Consent): Είχαν ενημερωθεί οι δότες ή οι οικογένειές τους ότι το δέρμα τους θα χρησιμοποιηθεί για εμπορικές, αισθητικές θεραπείες προσώπου (K-beauty trends) και όχι για σωτήριες ιατρικές επεμβάσεις (π.χ. αποκατάσταση εγκαυμάτων);
- Εμπορευματοποίηση του Ανθρώπινου Σώματος: Η βιοηθική παραδοσιακά αντιτίθεται στην εργαλειοποίηση και εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου σώματος. Η μετατροπή των ανθρώπινων ιστών σε «προϊόν ομορφιάς» αμφισβητεί τα όρια του σεβασμού προς τους νεκρούς.
- Κενά στο Νομοθετικό Πλαίσιο (Regulatory Blind Spots): Σε χώρες όπως η Νότια Κορέα, υπήρξαν έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, καθώς τα προϊόντα ανθρώπινου ιστού εγκρίνονταν με πιο ελαστικά κριτήρια ελέγχου σε σχέση με τα φάρμακα ή τις κλασικές ιατρικές συσκευές, δημιουργώντας ανησυχίες για την μακροπρόθεσμη βιολογική ασφάλεια.
- Κοινωνική και Πολιτισμική Αποδοχή: Σε πολλές κουλτούρες και θρησκείες, η έγχυση ιστών από νεκρά σώματα για λόγους ματαιοδοξίας έρχεται σε σύγκρουση με τις αντιλήψεις περί ζωής, θανάτου και ιερής μεταχείρισης του σώματος.
Τι είναι τα ενέσιμα προϊόντα που παρασκευάζονται από ιστό ανθρώπινου δέρματος;
Μία από τις νέες τάσεις της νοτιοκορεατικής βιομηχανίας K-beauty αφορά τα λεγόμενα skin boosters, δηλαδή ενέσιμες θεραπείες που αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας και της εμφάνισης του δέρματος. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά καλλυντικά που εφαρμόζονται εξωτερικά, τα συγκεκριμένα σκευάσματα εισάγονται απευθείας στο χόριο, δηλαδή στο εσωτερικό στρώμα του δέρματος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Re2O, προϊόν γνωστής νοτιοκορεατικής εταιρείας. Η πρώτη ύλη του προέρχεται από δερματικό ιστό αποβιωσάντων ανθρώπων, ο οποίος συλλέγεται μέσω τραπεζών ιστών στις Ηνωμένες Πολιτείες και μεταφέρεται στη Νότια Κορέα.
Κατά την επεξεργασία του αφαιρούνται τα κύτταρα και τα κυτταρικά συστατικά που ενδέχεται να προκαλέσουν ανοσολογική αντίδραση. Αυτό που διατηρείται είναι κυρίως η εξωκυττάρια θεμέλια ουσία (Extracellular Matrix – ECM), ένα φυσικό δομικό δίκτυο που περιέχει κολλαγόνο, ελαστίνη και άλλες ουσίες οι οποίες συμβάλλουν στη συνοχή και την ελαστικότητα των ιστών.
Το επεξεργασμένο υλικό μετατρέπεται σε σκόνη και χρησιμοποιείται για την παρασκευή ενέσιμου σκευάσματος. Σκοπός της εφαρμογής είναι η ενίσχυση της δομής του χορίου και η βελτίωση χαρακτηριστικών όπως η ενυδάτωση, η ελαστικότητα και η υφή του προσώπου. Η διαδικασία πραγματοποιείται σε κλινικές αισθητικής ή δερματολογικά ιατρεία και κοστίζει αρκετές εκατοντάδες δολάρια ανά συνεδρία.
Έλεγχοι και εγκρίσεις: Ποιος εποπτεύει τα συγκεκριμένα προϊόντα;
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά το καθεστώς αδειοδότησης. Το Re2O δεν κατατάσσεται στη Νότια Κορέα ως συμβατικό φάρμακο ή ιατροτεχνολογικό προϊόν, αλλά ως προϊόν ανθρώπινου ιστού. Επομένως, υπάγεται σε διαφορετικό πλαίσιο εποπτείας, το οποίο αφορά κυρίως τις τράπεζες ιστών, την καταλληλότητα των δοτών και τις διαδικασίες συλλογής, επεξεργασίας και διακίνησης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η παραγωγή πραγματοποιείται υπό την εποπτεία του νοτιοκορεατικού Υπουργείου Ασφάλειας Τροφίμων και Φαρμάκων (MFDS), με ελέγχους στην προέλευση του ιστού, στην καταλληλότητα του δότη και στην ποιότητα της επεξεργασίας. Η εταιρεία υποστηρίζει επίσης ότι χρησιμοποιεί ιστούς από δότες που έχουν συναινέσει ρητά και στην αισθητική αξιοποίησή τους.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς η διάθεση του προϊόντος δεν προϋποθέτει την ίδια διαδικασία κλινικών δοκιμών και έγκρισης που ακολουθούν άλλα ενέσιμα σκευάσματα. Έτσι, δημιουργείται ένα κρίσιμο ερώτημα:
Μπορεί η εποπτεία της τράπεζας ιστών να θεωρηθεί επαρκής εγγύηση για την ασφάλεια ενός προϊόντος που προορίζεται να εγχυθεί στο πρόσωπο για αισθητικούς λόγους;
Ανάλογος προβληματισμός υπάρχει και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έχει επισημάνει ότι προϊόντα ανθρώπινου δέρματος, τα οποία έχουν υποστεί επεξεργασία, αποξήρανση και κονιορτοποίηση προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως ενέσιμα αισθητικά σκευάσματα, ενδέχεται να μην πληρούν τις προϋποθέσεις για απλουστευμένη διάθεση στην αγορά. Εφόσον δεν καλύπτουν συγκεκριμένα κανονιστικά κριτήρια, μπορεί να απαιτείται πρόσθετη αξιολόγηση και έγκριση πριν από την κυκλοφορία τους.
Επομένως, η ύπαρξη ελέγχων στις τράπεζες ιστών δεν πρέπει να συγχέεται με την πλήρη κλινική αξιολόγηση και την έγκριση ενός τελικού ενέσιμου προϊόντος.
Τι ισχύει στην Ελλάδα για την δωρεά οργάνων;
Στην Ελλάδα, η δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων ρυθμίζεται από τον ν. 5034/2023, ο οποίος ορίζει αυστηρά τους σκοπούς για τους οποίους επιτρέπεται η αφαίρεση οργάνου από αποβιώσαντα δότη. Η αφαίρεση επιτρέπεται με σκοπό τη μεταμόσχευση, εφόσον ο δότης είχε δηλώσει εν ζωή τη συναίνεσή του στον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων. Αν δεν υπάρχει καταγεγραμμένη συναίνεση ή άρνηση, απαιτείται η συναίνεση των οικείων, δηλαδή συζύγου ή συντρόφου, ενήλικων τέκνων, γονέων και ενήλικων αδελφών.
Όργανα που δεν προορίζονται για μεταμόσχευση μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για ερευνητικούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς και μόνο με άδεια του ΕΟΜ, ενώ η δωρεά γίνεται χωρίς αντάλλαγμα και δεν μπορεί να κατευθύνεται σε συγκεκριμένο λήπτη.
Παράβαση των όρων αυτών επισύρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δύο ετών.
Τι αναγράφεται στην ετικέτα και τι γνωρίζει ο καταναλωτής;
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πληροφόρηση που παρέχεται στον επαγγελματία υγείας και στον τελικό αποδέκτη της θεραπείας. Η συσκευασία περιλαμβάνει μία σύριγγα, ενώ ως περιοχές εφαρμογής αναφέρονται ολόκληρο το πρόσωπο και ο λαιμός.
Η αναφορά στην ανθρώπινη προέλευση και στη φύση του υλικού είναι σημαντική. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία της δημόσιας παρουσίασης του προϊόντος δεν αποτελούν πλήρες φύλλο οδηγιών χρήσης και δεν παρέχουν αναλυτική εικόνα για όλες τις προειδοποιήσεις, τις αντενδείξεις και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Εδώ βρίσκεται και η ευθύνη των εταιρειών και των κλινικών που πραγματοποιούν τις εφαρμογές. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να γνωρίζει πριν από οποιαδήποτε ένεση ότι το υλικό προέρχεται από ανθρώπινο δέρμα, ότι έχει υποστεί συγκεκριμένη επεξεργασία, ποια είναι η ακριβής σύνθεσή του και ποια στοιχεία υπάρχουν για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά του. Η ενημέρωση αυτή δεν μπορεί να περιορίζεται σε εμπορικούς χαρακτηρισμούς περί αναζωογόνησης και κυτταρικής ανάπλασης.
Πιθανές επιπτώσεις στην υγεία και τα όρια της επιστημονικής γνώσης
Η αφαίρεση των κυτταρικών συστατικών αποσκοπεί στον περιορισμό της ανοσολογικής απόκρισης και της πιθανότητας απόρριψης του υλικού. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αποκλείονται όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι.
Κάθε ενέσιμη εφαρμογή μπορεί να συνοδεύεται από τοπικές αντιδράσεις, όπως ερυθρότητα, οίδημα, ευαισθησία και φλεγμονή. Επιπλέον, πρέπει να αξιολογούνται οι κίνδυνοι μόλυνσης, επιμόλυνσης κατά την παρασκευή ή εφαρμογή, ανεπιθύμητων ανοσολογικών αντιδράσεων και σχηματισμού οζιδίων ή κοκκιωμάτων. Η απουσία κυττάρων δεν ισοδυναμεί με απόλυτη απουσία βιολογικού κινδύνου.
Οι ίδιοι οι ερευνητές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι το μικρό δείγμα και η περιορισμένη διάρκεια παρακολούθησης δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα ή για ενδεχόμενες καθυστερημένες επιπλοκές. Συνεπώς, απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες, ώστε να αξιολογηθεί πληρέστερα το προφίλ ασφάλειας.
Μια βιομηχανία εκατομμυρίων δολαρίων με πρώτη ύλη την ανθρώπινη δωρεά
Πίσω από τη νέα αισθητική τάση αναπτύσσεται μια ιδιαίτερα κερδοφόρα εμπορική δραστηριότητα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Yuanta Securities, οι πωλήσεις ενέσιμων προϊόντων που προέρχονται από ανθρώπινο δερματικό ιστό στη Νότια Κορέα αναμένεται να φτάσουν τα 75 εκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2026.
Το Re2O κατέχει περίπου το 60%-70% της συγκεκριμένης αγοράς. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι πωλήσεις του ξεπέρασαν τα 17 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η εταιρεία ανακοίνωσε ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο είχαν διατεθεί 700.000 τεμάχια. Παράλληλα, έχει υπογράψει συμφωνία διανομής αξίας τουλάχιστον 60 εκατομμυρίων δολαρίων για την προώθηση του προϊόντος στις ΗΠΑ μέσα στην επόμενη πενταετία.
Η πρώτη ύλη προέρχεται κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς περίπου το 90% των ανθρώπινων ιστών που χρησιμοποιούνται στη Νότια Κορέα εισάγεται από το εξωτερικό. Γνωστή εταιρεία που ασχολείται με την παραγωγή αυτού του προϊόντος, δαπάνησε περισσότερα από 25 εκατομμύρια δολάρια για την αγορά δερματικού ιστού από αμερικανικές τράπεζες ιστών κατά την περίοδο 2023-2025, ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2026 δαπάνησε επιπλέον 3,8 εκατομμύρια δολάρια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις ΗΠΑ οι δότες και οι οικογένειές τους δεν επιτρέπεται να λαμβάνουν οικονομική αμοιβή για τη δωρεά οργάνων και ιστών. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι δεν αναπτύσσεται εμπορική δραστηριότητα γύρω από τη συλλογή, την επεξεργασία και τη διάθεσή τους. Το οικονομικό όφελος κατευθύνεται στους ενδιάμεσους οργανισμούς, στις τράπεζες ιστών και στις εταιρείες που παράγουν τα τελικά προϊόντα.
Το μεγάλο ηθικό ερώτημα: Για ποιον σκοπό έγινε η δωρεά;
Το πιο ουσιαστικό ζήτημα δεν αφορά μόνο την τεχνολογία ή την κερδοφορία της συγκεκριμένης αγοράς. Αφορά το δικαίωμα των ανθρώπων να γνωρίζουν τι ακριβώς συμβαίνει με το σώμα τους μετά τον θάνατό τους.
Ένας πολίτης μπορεί να έχει εγγραφεί ως δωρητής, θεωρώντας ότι η προσφορά του θα συμβάλει στη θεραπεία εγκαυμάτων, σοβαρών τραυματισμών ή άλλων παθήσεων. Είναι διαφορετικό, όμως, να γνωρίζει ότι το δέρμα του ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή ενός ακριβού προϊόντος αντιγήρανσης, το οποίο θα διατεθεί σε μια εμπορική αγορά.
Το ΠΑΚΟΕ υπογραμμίζει ότι η δωρεά ανθρώπινων ιστών δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μια διαδικασία αδιαφανούς εμπορικής αξιοποίησης. Η συναίνεση οφείλει να καλύπτει με σαφήνεια όχι μόνο τη συλλογή του ιστού, αλλά και τις προβλεπόμενες χρήσεις του, συμπεριλαμβανομένων των αισθητικών εφαρμογών και της διεθνούς εμπορικής διακίνησης.
Η επιστημονική πρόοδος δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την υποβάθμιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Απαιτούνται σαφείς κανόνες, ουσιαστικοί έλεγχοι, πλήρης ιχνηλασιμότητα, διαφανής ενημέρωση των δοτών και των οικογενειών τους, καθώς και ανεξάρτητη αξιολόγηση της ασφάλειας των τελικών προϊόντων.
Γιατί η ανθρώπινη δωρεά πρέπει να παραμένει πράξη αλληλεγγύης και όχι να μετατρέπεται, εν αγνοία των ανθρώπων που την προσφέρουν, σε μια ακόμη ευκαιρία κερδοφορίας για τη βιομηχανία της ομορφιάς.
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ
