Δελτίο Τύπου: 1187 – Αθήνα, 16/11/2026
Το ΠΑΚΟΕ παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποίησε στις 10 Νοεμβρίου 2026 για την αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων του ποταμού Ασωπού και της παραλίας Χαλκουτσίου, κοντά στις εκβολές του Ασωπού. Η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε σε 17 σημεία κατά μήκος του ποταμού, από την περιοχή των Οινοφύτων και του Αγίου Θωμά έως τον Αυλώνα, το Συκάμινο, τον Ωρωπό και τις εκβολές στο Χαλκούτσι, καθώς και σε 3 σημεία της παρακείμενης παραλίας.
Στα δείγματα πραγματοποιήθηκαν μικροβιολογικές, χημικές και οργανοληπτικές αναλύσεις και προσδιορισμοί, με στόχο την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης των υδάτων και τον εντοπισμό πιθανών επιβαρύνσεων. Τα αποτελέσματα καταγράφουν αυξημένο μικροβιολογικό φορτίο και στα 17 σημεία του Ασωπού, καθώς και χημική και οργανοληπτική επιβάρυνση σε επιμέρους σημεία. Αντίθετα, στα τρία δείγματα της παραλίας Χαλκουτσίου δεν διαπιστώθηκαν αντίστοιχες ενδείξεις μικροβιολογικής επιβάρυνσης.
Ακολουθούν αναλυτικά τα αποτελέσματα των μετρήσεων και των εργαστηριακών αναλύσεων του ΠΑΚΟΕ.
Αποτελέσματα μετρήσεων και αναλύσεων στον Ασωπό ποταμό στις δειγματοληψίες στις 10/11/2026
Ο Ασωπός της Βοιωτίας και της Αττικής (Ο πιο γνωστός) είναι ο μεγαλύτερος και πιο γνωστός Ασωπός, με συνολικό μήκος 57 χιλιόμετρα. Διατρέχει τα σύνορα των νομών Βοιωτίας και Αττικής: Ξεκινά από τον Κιθαιρώνα (και τον Ελικώνα), ενώ ενισχύεται από ρεύματα ανάμεσα στην Πάρνηθα και τα Δερβενοχώρια. Περνάει διαδοχικά από τον Άγιο Θωμά, το Σχηματάρι, τα Οινόφυτα (όπου βρίσκεται και η γνωστή βιομηχανική ζώνη) και το Συκάμινο. Καταλήγει στον Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο, στην περιοχή του Ωρωπού (Χαλκούτσι / Σκάλα Ωρωπού), σχηματίζοντας έναν σημαντικό υγρότοπο.
1] Προσδιορισμός Μικροβιολογικών Παραμέτρων:
Με τα πολύ αυστηρά (αντιστοιχούν στα ενδεικτικά όρια της παλαιότερης ΚΥΑ οικ. 46399/1352/1986 για επιφανειακά ύδατα που προορίζονται για πόσιμα μετά από απλή επεξεργασία, Κατηγορία Α1) όρια 50 / 100 ml (Κολοβακτηριοειδή), 20 / 100 ml (E. coli) και 20 / 100 ml (Εντερόκοκκοι), και τα 17 δείγματα βρίσκονται εκτός επιτρεπόμενων ορίων, καθώς οι μετρήσεις είναι δεκάδες φορές υψηλότερες από τα όρια.
Αναλυτικά, τα ευρήματα καταγράφουν:
• Ολικά Κολοβακτηριοειδή (Όριο: 50 cfu/100 ml): Οι τιμές κυμάνθηκαν από 682 έως 1.484 cfu/100 ml, ξεπερνώντας το επιτρεπόμενο όριο από 13 έως σχεδόν 30 φορές.
• Escherichia coli (Όριο: 20 cfu/100 ml): Οι συγκεντρώσεις έφτασαν έως τα 724 cfu/100 ml (υπέρβαση έως και 36 φορές πάνω από το όριο). Ακόμη και στο χαμηλότερο σημείο (Δείγμα 17 στο Χαλκούτσι, με 36 cfu/100 ml), η τιμή παραμένει σχεδόν διπλάσια του ορίου.
• Εντερόκοκκοι (Όριο: 20 cfu/100 ml): Καταγράφηκαν τιμές από 48 έως 456 cfu/100 ml, δηλαδή από 2,4 έως σχεδόν 23 φορές πάνω από το επιτρεπόμενο όριο.
Τα πιο επιβαρυμένα σημεία:
Η χειρότερη εικόνα εντοπίζεται στην περιοχή του Συκαμίνου (Δείγμα 8: 1.484 Κολοβακτηριοειδή, 724 E. coli, 390 Εντερόκοκκοι), καθώς και στα Οινόφυτα (Δείγματα 1–4 και 6-7), όπου οι Εντερόκοκκοι φτάνουν έως τα 456 cfu/100 ml). Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει τη συνεχή επιβάρυνση του ποταμού από ανεπεξέργαστα αστικά και κτηνοτροφικά λύματα, η οποία μεταφέρεται μέχρι τις εκβολές στον Ωρωπό και το Χαλκούτσι.
Σχολιασμός ανά Γεωγραφική Ζώνη (Από Δυτικά προς Ανατολικά):
- Ανώτερη ροή (Οινόφυτα – Δείγματα 1 -4 έως 6- 7). Τα δείγματα εμφανίζουν σταθερά υψηλό μικροβιακό φορτίο, με τους Εντερόκοκκους να κυμαίνονται κυρίως μεταξύ 352 και 456 cfu/100 ml (υπερβαίνοντας συχνά ακόμη και το όριο των 400 cfu/100 ml της καλής ποιότητας). Οι τιμές του E. coli είναι επίσης αυξημένες (246 έως 496 cfu/100 ml), υποδεικνύοντας πρόσφατη επιβάρυνση.
- Ενδιάμεση ζώνη / Μέγιστη ρύπανση (Περιοχή Συκαμίνου – Δείγμα 8). Στο σημείο 8 καταγράφεται η χειρότερη μικροβιολογική εικόνα όλης της δειγματοληψίας. Τα Κολοβακτηριοειδή κορυφώνονται στα 1.484 cfu/100 ml, το E. coli φτάνει τα 724 cfu/100 ml και οι Εντερόκοκκοι τα 390 cfu/100 ml, γεγονός που υποδηλώνει σημειακή πηγή ρύπανσης (π.χ. αστικά λύματα, βόθροι ή κτηνοτροφικές απορροές) κοντά στο σημείο αυτό.
- Κατώτερη ροή και Εκβολές (Ωρωπός – Χαλκούτσι – Δείγματα 9 έως 17). Από το δείγμα 9 και ανατολικότερα ξεκινά σταδιακή αυτοκάθαρση και αραίωση. Στα δείγματα 13–16 (περιοχή εκβολών/παραλιακό μέτωπο) το E. coli πέφτει κάτω από 220 cfu/100 ml, ενώ στο Δείγμα 17 (
38.334062, 23.739978, παραλία Χαλκουτσίου) οι τιμές μηδενίζουν σχεδόν την επιβάρυνση (E. coli 36, Εντερόκοκκοι 48 cfu/100 ml).
Βασικά Συμπεράσματα.
- Πρόσφατη και Παλαιότερη Επιβάρυνση. Η παράλληλη παρουσία E. coli (δείκτης πρόσφατης κοπρανώδους ρύπανσης) και Εντερόκοκκων (πιο ανθεκτικοί μικροοργανισμοί, δείκτες παλαιότερης ή επίμονης επιβάρυνσης) επιβεβαιώνει ότι η ρύπανση στον Ασωπό δεν είναι μόνο βιομηχανική/χημική, αλλά και οργανική/αστική.
- Επίδραση Εποχής (Νοέμβριος 2026). Η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο, περίοδο κατά την οποία οι φθινοπωρινές βροχοπτώσεις συχνά ξεπλένουν εδάφη, καλλιέργειες και βόθρους προς την κοίτη του ποταμού, αυξάνοντας προσωρινά τα μικροβιολογικά φορτία.
- Εκτίμηση ποιότητας υδάτων κολύμβησης παραλίας Χαλκουτσίου.
Δεν παρατηρήθηκεεπιβάρυνση των υδάτων κολύμβησης που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση από την εκβολή του ποταμού.
2] Μετρήσεις οργανοληπτικών παραμέτρων
Οι μετρήσεις οργανοληπτικών παραμέτρων στα επιφανειακά ύδατα αφορούν τα φυσικά χαρακτηριστικά του νερού που γίνονται άμεσα αντιληπτά από τις ανθρώπινες αισθήσεις (όραση, όσφρηση, γεύση) ή μετρούνται με απλά όργανα πεδίου για να ποσοτικοποιηθεί αυτή η αντίληψη.
Οι βασικές παράμετροι που εξετάζονται είναι οι εξής:
1. Χρώμα:
- Τι εξετάζεται: Η απόχρωση του νερού, διακρίνοντας μεταξύ «φαινομενικού» χρώματος (από αιωρούμενα σωματίδια) και «πραγματικού» χρώματος (από διαλυμένες ουσίες).
- Τι υποδηλώνει: Ένα πρασινωπό χρώμα δείχνει συνήθως παρουσία φυτοπλαγκτού ή φυκών. Το καφέ ή κιτρινωπό χρώμα οφείλεται συχνά σε χουμικές ουσίες (από αποσύνθεση φυτών), χώμα ή ιζήματα, ενώ αφύσικα έντονα χρώματα μπορεί να υποδεικνύουν βιομηχανική ρύπανση.
- Το «Γκρι-Μαύρο» Δείγμα (σημείο 8). Εδώ παρατηρείται απότομη εκτόξευση τόσο στα Διαλυμένα Στερεά (TDS: 709 mg/l) και την Αγωγιμότητα (1393 μS/cm), όσο και στη Θολερότητα (106 NTU).
Η αιτία: Η ταυτόχρονη αύξηση διαλυμένων αλάτων/χημικών (αγωγιμότητα) και αιωρούμενων σωματιδίων (θολερότητα) αποδεικνύει σημειακή επιβάρυνση. Η βροχή ανάδευσε αναερόβια, μαύρα ιζήματα πυθμένα (σαπροπηλό) ή παρέσυρε βιομηχανικά/οργανικά απόβλητα από κάποιο ρέμα ή αγωγό της περιοχής.
- Η Ζώνη Υψηλής Θολερότητας με «Υπόλευκο» Χρώμα. Τι δείχνουν οι μετρήσεις: Στα δείγματα περιοχής Συκαμίνου – Αυλώνας, η αγωγιμότητα πέφτει και σταθεροποιείται στα φυσιολογικά για την περιοχή επίπεδα (~965-970 μS/cm), αλλά η Θολερότητα εκτοξεύεται στα 93, 141 και 142 NTU.
Η αιτία: Εδώ έχουμε καθαρή φυσική εδαφική διάβρωση λόγω της βροχής. Το νερό κατεβάζει τεράστιες ποσότητες λεπτόκοκκης αργίλου και ασβεστολιθικής λάσπης (ιλύος) από τα γύρω εδάφη και ρέματα. Επειδή η αγωγιμότητα δεν ανεβαίνει, το υπόλευκο χρώμα εδώ δεν οφείλεται σε νέους διαλυμένους χημικούς ρύπους, αλλά στα αιωρούμενα χώματα που δίνουν στο νερό γαλακτώδη/λασπώδη όψη. Αντίθετα, στα πρώτα πρωινά δείγματα 9:30–10:05 στα Οινόφυτα, η θολερότητα είναι πολύ χαμηλή [4–8 NTU], οπότε εκεί το «υπόλευκο» οφείλεται σε πολύ λεπτά γαλακτώματα ή αλκαλικά/σαπωνοειδή κατάλοιπα, όπως φαίνεται και από το ελαφρώς ανεβασμένο pH 7,9 και την αγωγιμότητα 1230 μS/cm.
- Το «Έντονο Κίτρινο» στην Εκβολή. Τι δείχνουν οι μετρήσεις: Η Αγωγιμότητα εκτινάσσεται στα 10.170 μS/cm και τα TDS στα 6.120 mg/l, ενώ η Θολερότητα είναι ελάχιστη (3 NTU) και το pH ανεβαίνει στο 7,9.
Η αιτία: Αυτή είναι η κλασική εικόνα υφαλμύρινσης (ανάμειξης γλυκού και θαλασσινού νερού) στην εκβολή του Χαλκουτσίου/Ωρωπού.
- Η τεράστια αγωγιμότητα (10.170 μS/cm) οφείλεται στα άλατα της θάλασσας (χλωριούχο νάτριο) που εισχωρούν στο ποτάμι.
- Η πολύ χαμηλή θολερότητα (3 NTU) δείχνει ότι τα αιωρούμενα χώματα έχουν ήδη καθιζάνει πριν φτάσουν στη θάλασσα.
- Το κίτρινο χρώμα σε αυτό το διαυγές (χαμηλής θολερότητας) αλλά εξαιρετικά αλμυρό περιβάλλον οφείλεται κυρίως σε διαλυμένες οργανικές ουσίες (τανίνες/χουμικά οξέα) που ξεπλύθηκαν από τη βροχή, σε συνδυασμό με τη χημική αντίδραση (κροκίδωση) των διαλυμένων ρύπων και μετάλλων του Ασωπού μόλις έρχονται σε επαφή με το αλμυρό και ελαφρώς αλκαλικό (pH 7,9) θαλασσινό νερό.
2. Θολερότητα (Turbidity)
- Τι εξετάζεται: Η διαύγεια του νερού, δηλαδή ο βαθμός στον οποίο το φως διαχέεται ή απορροφάται από αιωρούμενα σωματίδια (άργιλος, λάσπη, οργανική ύλη, μικροοργανισμοί).
- Τι υποδηλώνει: Υψηλή θολότητα εμφανίζεται μετά από έντονες βροχοπτώσεις (διάβρωση εδάφους) ή λόγω απόρριψης λυμάτων. Εμποδίζει τη διέλευση του ηλιακού φωτός, επηρεάζοντας αρνητικά τη φωτοσύνθεση των υδρόβιων φυτών και την αναπνοή των ψαριών.
Τα δεδομένα από 17 σημεία δειγματοληψίας κατά μήκος του ποταμού Ασωπού (από την περιοχή του Αυλώνα και των Οινοφύτων έως τις εκβολές στον Ωρωπό) παρουσιάζουν ξεκάθαρα περιβαλλοντικά μοτίβα. Το pH παραμένει σταθερά εντός των επιτρεπτών ορίων, ενώ εντοπίζονται έντονες τοπικές αιχμές θολερότητας (NTU) στη μέση διαδρομή και απότομη εκτίναξη αλατότητας (TDS και αγωγιμότητας) στο τελευταίο σημείο κοντά στις εκβολές.
- Χημική σταθερότητα (pH): Οι τιμές του pH κυμαίνονται σε ένα πολύ στενό, ελαφρώς αλκαλικό εύρος (7,5 – 7,9, με μέσο όρο 7,63). Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό για τα ελληνικά επιφανειακά ύδατα λόγω του ασβεστολιθικού γεωλογικού υποβάθρου της λεκάνης και εμπίπτει στην κατηγορία «Υψηλή / Καλή» οικολογική κατάσταση (όριο 6,5 – 8,5).
- Σημείο έντονης επιβάρυνσης (Δείγμα 8): Στις συντεταγμένες 38.294195, 23.692324 παρατηρείται το πιο ρυπασμένο προφίλ γλυκού νερού. Το νερό καταγράφηκε ως μαύρο (οργανοληπτική ένδειξη), η θολερότητα εκτινάχθηκε στα 106 NTU, ενώ η αγωγιμότητα και τα TDS αυξήθηκαν απότομα σε 1.393 μS/cm και 709 mg/L αντίστοιχα. Αυτό υποδηλώνει σημειακή εισροή ρυπαντικού φορτίου (αστικά ή βιομηχανικά λύματα/απορροές) που υποβαθμίζει την ποιότητα σε «Μέτρια» κατάσταση.
- Ζώνη υψηλής θολερότητας (Δείγματα 9, 10, 11): Αμέσως κατάντη του μαύρου νερού (περιοχή 38.2965 έως 38.3019), η αγωγιμότητα επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα (~965 μS/cm), αλλά η θολερότητα παραμένει εξαιρετικά υψηλή (93 έως 142 NTU) και συνοδεύεται από τις υψηλότερες τιμές αιωρούμενων στερεών (TSS 0,88 – 0,98 mg/L). Αυτό οφείλεται σε αιωρούμενα ιζήματα, άργιλο ή οργανικά σωματίδια σε ανατάραξη, τα οποία στη συνέχεια καθιζάνουν (στα δείγματα 13–16 η θολερότητα πέφτει ξανά στα 3–4 NTU).
- Επίδραση θαλάσσιου νερού στις εκβολές (Δείγμα 17): Στο τελευταίο σημείο (38.334062, 23.739978), το οποίο βρίσκεται στη ζώνη εκβολής του Ασωπού στον Νότιο Ευβοϊκό κόλπο (περιοχή Χαλκουτσίου/Ωρωπού), η αγωγιμότητα εκτοξεύεται στα 10.170 μS/cm και τα TDS στα 6.120 mg/L. Η τιμή αυτή δεν οφείλεται σε ρύπανση, αλλά στη φυσική ανάμειξη του γλυκού ποτάμιου νερού με θαλασσινό νερό (υφαλμύρινση), καθώς το νερό εκεί είναι πλέον υφάλμυρο.
Οι μετρήσεις οργανοληπτικών παραμέτρων στα ύδατα κολύμβησης δείχνουν απολυτά φυσιολογικές.
3] Μετρήσεις χημικών παραμέτρων
Ακολουθούν τα αποτελέσματα των πρόσφατων δειγματοληψιών και χημικών αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν στις 10 Νοεμβρίου 2026 σε 17 σημεία κατά μήκος του ποταμού Ασωπού, από τη βιομηχανική ζώνη των Οινοφύτων και τον Άγιο Θωμά έως τον Αυλώνα, το Συκάμινο, τον Ωρωπό και τις εκβολές στο Χαλκούτσι.
Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι, παρότι το εξασθενές χρώμιο διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα, ο ποταμός εξακολουθεί να δέχεται σοβαρή οργανική επιβάρυνση κατάντη των Οινοφύτων, η οποία μεταφέρεται αμείωτη έως τις εκβολές του στον Νότιο Ευβοϊκό κόλπο.
Κύρια Συμπεράσματα των Αναλύσεων
- Έντονη Οργανική Ρύπανση (COD): Το Χημικά Απαιτούμενο Οξυγόνο (COD), βασικός δείκτης επιβάρυνσης από βιομηχανικά ή αστικά απόβλητα, παρουσιάζει απότομη εκτόξευση στην έξοδο της βιομηχανικής περιοχής των Οινοφύτων (θέσεις «Μύλοι Ασωπού» στην ΠΕΟ και ΝΕΟ Αθηνών–Θεσσαλονίκης), φτάνοντας τα 123–125 mg O₂/L (όταν οι τιμές για καλή οικολογική κατάσταση επιφανειακών υδάτων δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 25–40 mg O₂/L). Το υψηλό αυτό φορτίο διατηρείται σε όλο το μήκος της διαδρομής σε Αυλώνα (91 mg O₂/L), Συκάμινο (81–108 mg O₂/L) και Ωρωπό (95–102 mg O₂/L), αποδεικνύοντας ότι το ποτάμι αδυνατεί να αυτοκαθαριστεί πριν καταλήξει στη θάλασσα (όπου παρατηρείται πτώση στα 28 mg O₂/L λόγω αραίωσης από το θαλασσινό νερό).
- Αυξημένα Νιτρώδη (NO₂⁻) στα Οινόφυτα: Στη ζώνη των Οινοφύτων καταγράφηκαν αυξημένες συγκεντρώσεις νιτρωδών ιόντων (έως 0,8–1,0 mg/L), τιμές τοξικές για την υδρόβια ζωή, οι οποίες υποδηλώνουν πρόσφατες σημειακές εισροές οργανικών λυμάτων και ελλιπή οξυγόνωση του υδάτινου σώματος.
- Εξασθενές Χρώμιο (Cr⁶⁺): Οι συγκεντρώσεις του εξασθενούς χρωμίου κυμάνθηκαν από 0 έως 4 μg/L. Με εξαίρεση μία οριακή υπέρβαση (4 μg/L στην περιοχή των Οινοφύτων) έναντι του θεσμοθετημένου Ποιοτικού Περιβαλλοντικού Προτύπου (ΠΠΠ) των 3 μg/L για τη λεκάνη του Ασωπού (Υ.Α. 20488/2010), οι υπόλοιπες μετρήσεις βρέθηκαν εντός ή στο όριο της νομοθεσίας, δείχνοντας ότι δεν καταγράφηκε έξαρση απόρριψης χρωμίου τη συγκεκριμένη ημέρα.
- Νιτρικά, Θειικά και Χλωριούχα: Τα νιτρικά (NO₃⁻) παρέμειναν σε πολύ χαμηλά επίπεδα (0,1–1,9 mg/L) σε όλα τα σημεία. Οι τοπικές αυξήσεις χλωριούχων στα Οινόφυτα (160 mg/L) και στον Αυλώνα (196 mg/L) παραπέμπουν σε σημειακές απορρίψεις, ενώ οι υψηλές τιμές χλωριούχων (1.480 mg/L) και θειικών (396 mg/L) στην εκβολή του Χαλκουτσίου οφείλονται στη φυσική ανάμειξη του ποταμού με το θαλασσινό νερό.
Τα αποτελέσματα των μετρήσεων στον ποταμό Ασωπό (10/11/2026) δείχνουν έντονη οργανική επιβάρυνση (υψηλό COD) σε μερικά σημεία και αυξημένα νιτρώδη κατιόντα της βιομηχανικής ζώνης των Οινοφύτων (ιδίως από το ύψος των Μύλων Ασωπού έως το Συκάμινο), ενώ το εξασθενές χρώμιο (Cr⁶⁺) παραμένει σε χαμηλά επίπεδα (0–4 μg/L) σε όλα τα καταγεγραμμένα σημεία.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Τα αποτελέσματα της δειγματοληψίας της 10ης Νοεμβρίου 2026 καταδεικνύουν ότι ο Ασωπός εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντική μικροβιολογική και οργανική επιβάρυνση, με αυξημένες τιμές σε αρκετά σημεία της διαδρομής του. Οι μετρήσεις αναδεικνύουν την ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων και ουσιαστικών μέτρων για την προστασία και αποκατάσταση του ποταμού.
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ





































