Δελτίο Τύπου: 1180 – Αθήνα, 05/11/2026
Το ΠΑΚΟΕ στα 48χρόνια λειτουργίας του, πραγματοποιεί συνεχώς μετρήσεις Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στην Αθήνα, Πειραιά, Δυτικά Προάστια, Βόρεια και Ανατολική Αττική.
Ιδιαίτερα οι μετρήσεις στις Πλατείες της Αθήνας δείχνουν το μεγάλο πρόβλημα στο οποίο συμμετέχει η ατμοσφαιρική ρύπανση και το κάπνισμα. Η ατμοσφαιρική ρύπανση συμμετέχει στο 68% και το κάπνισμα στο 32%.
Από τα παρακάτω αποτελέσματα το κείμενο που ακολουθεί επιβεβαιώνει την επικινδυνότητα των ατμοσφαιρικών ρύπων, οι οποίοι θεωρούνται καρκινογόνοι και τοξικότατοι για το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου.
Για τους παραπάνω λόγους κρούουμε το κώδωνα του κινδύνου στα Υπουργεία Υγείας, Περιβάλλοντος, Ανάπτυξης και Μεταφορών, ούτως ώστε να σκύψουν πάνω στο θέμα και, αν θέλουν, να συζητήσουμε μαζί τις προτάσεις που εμείς επιδιώκουμε να υλοποιηθούν.
Επικίνδυνο νέφος σε πλατείες της Αθήνας και του Πειραιά: Αποτελέσματα επιτόπιων μετρήσεων (03/11/2026)
Την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026, το επιστημονικό συνεργείο του Πανελλήνιου Κέντρου Οικολογικών Ερευνών – ΠΑΚΟΕ πραγματοποίησε νέες επιτόπιες μετρήσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε δέκα πλατείες της Αθήνας και του Πειραιά, με στόχο την καταγραφή και αξιολόγηση της ποιότητας του αέρα στις πλατείες.
Στους πίνακες και τα διαγράμματα που ακολουθούν παρουσιάζονται αναλυτικά οι μέγιστες, ελάχιστες και μέσες τιμές των μετρήσεων για όλες τις παραμέτρους που εξετάστηκαν: αιωρούμενα σωματίδια (PM1, PM2.5, PM10), φορμαλδεΰδη (HCHO), πτητικές οργανικές ενώσεις (TVOC), ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) και ηχορύπανσης.
Σε κάθε σημείο πραγματοποιήθηκαν συνολικά 15 διαδοχικές μετρήσεις, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η διακύμανση των ρύπων στο χρονικό διάστημα των επιτόπιων ελέγχων.
Παρακάτω στον πίνακα παρουσιάζονται τα στοιχεία των σημείων μέτρησης των ατμοσφαιρικών ρύπων:
| Σημεία | Πλατεία – Πάρκο |
| Σημείο 1. Αθήνα. Πανόρμου. | Πλατεία Κανελλόπουλου |
| Σημείο 2. Αθήνα. | Πλατεία Μετρό Αγίας Παρασκευής. |
| Σημείο 3. Αθήνα. Αμπελοκήποι – Ιλίσια. | Πλατεία Μαβίλη. |
| Σημείο 4. Αθήνα. | Πλατεία Μοναστηρακίου. |
| Σημείο 5. Αθήνα. Κορυδαλλος. | Πλατεία Ελευθερίας. |
| Σημείο 6. Πειραιάς. Δημοτικό Θέατρο. | Πλατεία Κοραή |
| Σημείο 7. Πειραιάς. Καλλίπολη. | Πλατεία Πηγάδα. |
| Σημείο 8. Πειραιάς. Λιμάνι. | Πλατεία Οδυσσού. |
| Σημείο 9. Πειραιάς. Κερατσίνι. | Πλατεία Κύπρου. |
| Σημείο 10. Πειραιάς. Δραπετσώνα. | Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως |
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
Η αξιολόγηση των επιτόπιων μετρήσεων ατμοσφαιρικής ρύπανσης που πραγματοποίησε το ΠΑΚΟΕ στις 03/11/2026 σε δέκα πλατείες της Αθήνας και του Πειραιά καταδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις στην ποιότητα του αέρα μεταξύ των εξεταζόμενων περιοχών. Τα κυριότερα ευρήματα αφορούν τις αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 και PM10, καθώς και την παρουσία φορμαλδεΰδης (HCHO) σε επίπεδα υψηλότερα από τα όρια.
1. Αιωρούμενα Σωματίδια
Η γενική εικόνα των μετρήσεων στις δέκα πλατείες παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων καταγράφηκαν στην πλατεία του Μετρό Αγίας Παρασκευής και στο Μοναστηράκι.
Ειδικότερα, οι υψηλότερες μέσες συγκεντρώσεις PM2.5 καταγράφηκαν στις εξής περιοχές:
- Πλατεία Μετρό Αγίας Παρασκευής: 50 μg/m³.
- Πλατεία Μοναστηρακίου: 42 μg/m³.
- Πλατεία Ελευθερίας Κορυδαλλού: 36 μg/m³.
- Πλατεία Οδυσσού Πειραιά: 36 μg/m³.
Με βάση την ημερήσια τιμή αναφοράς των 15 μg/m³, οι συγκεκριμένες περιοχές παρουσιάζουν υπέρβαση, με την πλατεία Αγίας Παρασκευής να εμφανίζει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Αντίστοιχα, ως προς τα PM10, οι τιμές των μέσων όρων κατά 90% άνω του ημερησίου επιτρεπτού ορίου (45μg/m3), ενώ οι υψηλότεροι μέσοι όροι καταγράφηκαν για ακόμα μια φορά στην πλατεία Αγίας Παρασκευής (77 μg/m³) και ακολουθεί το Μοναστηράκι (73 μg/m³) και η πλατεία Οδυσσού (62 μg/m³).
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι μέγιστες καταγραφές. Στην πλατεία Αγίας Παρασκευής τα PM2.5 έφτασαν τα 123 μg/m³ και τα PM10 τα 165 μg/m³. Στο Μοναστηράκι καταγράφηκαν αντίστοιχα 83 και 127 μg/m³, ενώ στην πλατεία Οδυσσού οι μέγιστες τιμές έφτασαν τα 59 και 109 μg/m³.
2. Πηγές και Παράγοντες Ατμοσφαιρικής Επιβάρυνσης
Οι αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων στις αστικές πλατείες συνδέονται δυνητικά με πολλαπλές πηγές ρύπανσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εκπομπές των οχημάτων, η επαναιώρηση της οδικής σκόνης από την κυκλοφορία, η φθορά των ελαστικών και των συστημάτων πέδησης.
Η παρουσία υψηλών συγκεντρώσεων σε πλατείες που βρίσκονται σε πυκνοδομημένες και ιδιαίτερα πολυσύχναστες περιοχές δημιουργεί πρόσθετο προβληματισμό, καθώς οι συγκεκριμένοι δημόσιοι χώροι χρησιμοποιούνται καθημερινά από μεγάλο αριθμό πολιτών.
3. Φορμαλδεΰδη (HCHO) και Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (TVOC)
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τις συγκεντρώσεις φορμαλδεΰδης (HCHO). Σε όλες τις εξεταζόμενες πλατείες οι μέσες τιμές κυμάνθηκαν από 0,07 έως 0,09 mg/m³, υπερβαίνοντας την τιμή αναφοράς των 0,02 mg/m³ που είναι η συνήθης μέση ημερήσια τιμή (ΠΟΥ, 2021).
Η υψηλότερη μέγιστη καταγραφή σημειώθηκε στην πλατεία Αγίας Παρασκευής και ανήλθε σε 0,16 mg/m³, ενώ στην πλατεία Οδυσσού καταγράφηκε μέγιστη τιμή 0,12 mg/m³.
Η φορμαλδεΰδη αποτελεί χημική ένωση που μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στα μάτια και στο αναπνευστικό σύστημα, ενώ η μακροχρόνια έκθεση σε αυτήν έχει συσχετιστεί με σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.
Ως προς τις πτητικές οργανικές ενώσεις (TVOC), όλες οι μέσες τιμές κυμάνθηκαν μέσα στα επιτρεπτά ημερήσια όρια, ενώ στην πλατεία Οδυσσού καταγράφηκε και η μέγιστη τιμή των μετρήσεων, στα 0,35 mg/m³, υπερβαίνοντας την τιμή αναφοράς των 0,31 mg/m³.
4. Ηχορύπανση και Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία
Οι μετρήσεις ηχορύπανσης καταγράφουν επίσης επιβαρυμένη ακουστική κατάσταση στις εξεταζόμενες περιοχές. Οι υψηλότερες μέσες τιμές σημειώθηκαν στην πλατεία Μαβίλη (73,91 dB), στην πλατεία Οδυσσού (69,97 dB), στην πλατεία Κανελλόπουλου (67,77 dB) και στην πλατεία Μοναστηρακίου (67,25 dB), έναντι της ανώτατης επιτρεπτής τιμής των 45-50 dB.
Οι καταγραφές αυτές συνιστούν ένδειξη σημαντικής ηχητικής επιβάρυνσης του δημόσιου χώρου, η οποία μπορεί να επηρεάζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών.
Σχετικά με τις μετρήσεις ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, καταγράφηκαν διαφοροποιήσεις μεταξύ των σημείων, με την πλατεία Ελευθερίας να εμφανίζει τη μεγαλύτερη μέση τιμή μαγνητικού πεδίου (6,98 mG), ενώ όλα τα σημεία υπέρβαιναν το ανώτατο όριο των 0,2 mG. Στην πλατεία Κύπρου καταγράφηκε επίσης μέση τιμή ηλεκτρικού πεδίου 3,99 V/m.
Τα δεδομένα αυτά αποτελούν καταγραφές πεδίων και απαιτούν αξιολόγηση σε συνάρτηση με τη συχνότητα, τη διάρκεια έκθεσης και τα αντίστοιχα ισχύοντα όρια.
5. Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία
Η παρουσία αυξημένων συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων και χημικών ρύπων σε δημόσιους χώρους έχει ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια υγεία, καθώς οι πλατείες αποτελούν χώρους καθημερινής παραμονής, αναψυχής και κοινωνικής δραστηριότητας.
Τα λεπτόκοκκα σωματίδια PM2.5 μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και να προκαλέσουν φλεγμονώδεις αντιδράσεις, ενώ η έκθεση σε αυξημένες συγκεντρώσεις τους έχει συσχετιστεί με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές επιπτώσεις.
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι ομάδες του πληθυσμού που περιλαμβάνουν παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με προϋπάρχοντα αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι που δραστηριοποιούνται καθημερινά στις συγκεκριμένες πλατείες ενδέχεται να συγκεντρώνουν μεγαλύτερη συνολική έκθεση λόγω του αυξημένου χρόνου παραμονής τους.
Συμπεράσματα
Τα αποτελέσματα των μετρήσεων του ΠΑΚΟΕ αναδεικνύουν ότι η ατμοσφαιρική επιβάρυνση στους δημόσιους χώρους της Αθήνας και του Πειραιά παρουσιάζει σημαντικές τοπικές διαφοροποιήσεις.
Η πλατεία του Μετρό Αγίας Παρασκευής εμφανίζει τη μεγαλύτερη μέση συγκέντρωση PM2.5 και PM10, ενώ το Μοναστηράκι παρουσιάζει επίσης ιδιαίτερα αυξημένες τιμές αιωρούμενων σωματιδίων. Παράλληλα, η πλατεία Μαβίλη καταγράφει τη μεγαλύτερη μέση ηχορύπανση, ενώ η πλατεία Οδυσσού εμφανίζει τις υψηλότερες μέσες συγκεντρώσεις TVOC.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και ως προς τη φορμαλδεΰδη, καθώς οι μέσες τιμές που καταγράφηκαν και στα δέκα σημεία υπερβαίνουν την τιμή αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε στους πίνακες.
Τα ευρήματα καθιστούν αναγκαία τη συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα στους δημόσιους χώρους, τη διερεύνηση των πηγών ρύπανσης και τη λήψη μέτρων για τη μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
Η προστασία της ποιότητας του αέρα στις πλατείες και στους χώρους καθημερινής συνάθροισης των πολιτών αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής στις αστικές περιοχές.
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ
