Τα εσωτερικά έγγραφα του ΟΣΕ που αποκαλύπτουν την πραγματική κατάσταση του δικτύου
Δελτίο Τύπου 1085 – Αθήνα, 16/03/2026
Οι πληροφορίες αυτού του άρθρου προέρχονται από το ρεπορτάζ του Solomon, σε συνεργασία με το Reporters United και την Forensic Architecture Initiative Athens.
Το ΠΑΚΟΕ, με 47 χρόνια συνεχούς δράσης για την προστασία του περιβάλλοντος και των δικαιωμάτων του πολίτη, δεν μπορεί να παραμείνει αδιάφορο μπροστά στη νέα, σοκαριστική πραγματικότητα του ελληνικού σιδηροδρόμου. Τρία χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπη και ενώ η δίκη για το φονικό αυτό γεγονός έχει ήδη ξεκινήσει, αποκαλυπτικά εσωτερικά έγγραφα του ΟΣΕ δείχνουν ότι η κατάσταση στο πιο σύγχρονο τμήμα της γραμμής Αθήνα – Θεσσαλονίκη παραμένει τραγική. Παρά τα χρόνια που πέρασαν, παραμένουν τεράστια κενά, αθέατα στο φως της δημοσιότητας, ενώ δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική τιμωρία ή αποκατάσταση της δικαιοσύνης. Η εικόνα που έρχεται στο φως θυμίζει ότι τρία χρόνια μετά το έγκλημα, η ασφάλεια, η υπευθυνότητα και η λογοδοσία εξακολουθούν να αποτελούν κενά γράμματα στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
Το έργο, το οποίο κατασκευάστηκε από την κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ, ΑΒΑΞ και ΤΕΡΝΑ, εμφανίζει κρίσιμα τεχνικά προβλήματα, με έμπειρο μηχανικό να προειδοποιεί ότι η πλημμελής συντήρηση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια. Παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις για την επικινδυνότητα της κατάστασης, ο ΟΣΕ διαβεβαιώνει δημόσια ότι δεν υφίσταται ζήτημα ασφαλείας, ενώ η αρμόδια κοινοπραξία, στην οποία ανήκει το έργο της υποχρεωτικής συντήρησης, αποφεύγει να τοποθετηθεί επί των ευρημάτων.
Η κατάσταση στις σήραγγες
Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, το τμήμα Τιθορέα – Δομοκός της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνα – Θεσσαλονίκη, μήκους 105 χιλιομέτρων, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα συντήρησης. Η σήραγγα Καλλιδρόμου, η μεγαλύτερη της χώρας με μήκος 9 χιλιόμετρα, παρουσιάζει συνεχόμενη εισροή νερών και αλάτων, που διαβρώνουν μέταλλα και θέτουν σε κίνδυνο τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Σε μήκος 300–400 μέτρων, τα περισσότερα φρεάτια καλωδίων είναι πλήρως πλημμυρισμένα, ενώ τα καλώδια και οι συσκευές ελέγχου εκτίθενται σε υγρασία και αλάτια. Σημαντικό είναι επίσης ότι, σύμφωνα με χημική ανάλυση που πραγματοποίησε το Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για λογαριασμό της επίβλεψης, το νερό της σήραγγας έχει υψηλή αλκαλική σύσταση, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα διαβρωτικό. Στη σήραγγα Καλλιδρόμου, η γραμμή εκτίθεται σε σημαντική ποσότητα αλάτων που μπορούν να φθείρουν μέταλλα και ηλεκτρονικό εξοπλισμό. Παρόμοια προβλήματα καταγράφονται και στη σήραγγα Όθρυος, τη δεύτερη μεγαλύτερη της χώρας, όπου νερά και υγρασία φθείρουν τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό και τις υποδομές της γραμμής. Οι επιθεωρήσεις του Μαΐου 2025 επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης, καταγράφοντας νερά στους τοίχους και στην οροφή, στρώματα αλάτων πάνω στις ράγες και εξοπλισμό σε περιβάλλον έντονης υγρασίας.
Ελλείψεις στη συντήρηση
Η γραμμή παραμένει εντός τριετούς περιόδου υποχρεωτικής συντήρησης από τους κατασκευαστές ΑΚΤΩΡ, ΑΒΑΞ και ΤΕΡΝΑ, οι οποίοι έλαβαν για το έργο 374 εκατομμύρια ευρώ συν ΦΠΑ. Ωστόσο, τα εγκεκριμένα εγχειρίδια συντήρησης δεν έχουν ολοκληρωθεί και οι επισκευές καθυστερούν, καθώς οι εταιρείες ζητούν πρόσθετη χρηματοδότηση για τις εργασίες. Οι καθυστερήσεις αυτές αφήνουν τη γραμμή ευάλωτη σε βλάβες και φθορές που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
Φθορές στους στρωτήρες και τα σκύρα
Η κατάσταση στην ανοιχτή γραμμή δεν είναι καλύτερη. Περισσότεροι από 10.000 ρηγματωμένοι στρωτήρες έχουν αντικατασταθεί, αλλά άλλοι 3.700 παραμένουν φθαρμένοι, δημιουργώντας κίνδυνο εκτροχιασμού. Στην περιοχή του Μώλου, σε μήκος τουλάχιστον 15 χιλιομέτρων, τα σκύρα — τα ειδικά χαλίκια κάτω από τις ράγες — παρουσιάζουν εικόνα αμμοχάλικου, υλικό ασταθές για υψηλές ταχύτητες. Η φθορά των σκύρων μειώνει την ευστάθεια της γραμμής, ενώ η έλλειψη συντήρησης επιδεινώνει τα προβλήματα.
Βουλιάγματα και ρωγμές στην Όθρυος
Στη νότια είσοδο της σήραγγας Όθρυος, η γραμμή βούλιαξε έως 10 εκατοστά στην άνοδο και 3 εκατοστά στην κάθοδο, χωρίς να έχει γίνει πλήρης επισκευή. Οι τοίχοι αντιστήριξης παρουσιάζουν σοβαρές ρωγμές, ενώ το μεγάλο τεχνικό αντίβαρο πριν την είσοδο της σήραγγας έχει υποστεί ζημιές από την κακοκαιρία Ιανός τα τελευταία πέντε χρόνια. Η κυκλοφορία των τρένων περιορίζεται στην κάθοδο και με χαμηλές ταχύτητες, ενώ για την άνοδο δεν έχει ξεκινήσει καμία επισκευή, γεγονός που υποδηλώνει σοβαρές καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των υποδομών.
Το κόστος και η διαχείριση της συντήρησης
Η συντήρηση των σηράγγων και των υποσυστημάτων της γραμμής απαιτεί συνεχείς επεμβάσεις. Για παράδειγμα, ο καθαρισμός των αλάτων κοστίζει περίπου 100.000 ευρώ κάθε φορά. Παρά την αναγκαιότητα άμεσων παρεμβάσεων, οι εταιρείες ζητούν πρόσθετη χρηματοδότηση για να εκτελέσουν εργασίες που θεωρούνται μέρος της υποχρεωτικής συντήρησης. Τα εγχειρίδια συντήρησης δεν έχουν ενσωματώσει τις παρατηρήσεις του ΟΣΕ, και η εκκρεμότητα αυτή παραμένει ακόμα και 15 μήνες μετά την έναρξη της περιόδου υποχρεωτικής συντήρησης.
Συνολική εικόνα και κίνδυνοι
Η γραμμή, παρά το γεγονός ότι ολοκληρώθηκε τυπικά το 2024 και έχει λάβει βεβαίωση περάτωσης, παραμένει ημιτελής σε κρίσιμα σημεία. Τα φανάρια στη σήραγγα Όθρυος δεν λειτουργούν, τα φρεάτια και τα αποστραγγιστικά δίκτυα είναι φραγμένα, και ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός βρίσκεται εκτεθειμένος σε υγρασία και αλάτι. Η συντήρηση της γραμμής δεν εφαρμόζεται με συνέπεια, ενώ οι καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των ρηγματωμένων στρωτήρων, των σκύρων και των υποδομών σηματοδότησης διατηρούν την κατάσταση επισφαλή.
Ταχύτητες και ασφάλεια
Παρά τις επίσημες διαβεβαιώσεις ότι η γραμμή επιτρέπει ταχύτητες έως 160 χιλιομέτρων την ώρα και ότι ο εξοπλισμός επιδομής επιτρέπει ακόμη υψηλότερες ταχύτητες, η πραγματική κατάσταση των υποδομών δείχνει ότι η ασφάλεια της κυκλοφορίας δεν είναι εγγυημένη. Τα προβλήματα στα φρεάτια, στις σήραγγες, στους στρωτήρες και στα σκύρα υπογραμμίζουν την ανάγκη άμεσης και ολοκληρωμένης συντήρησης, ώστε να αποφευχθούν δυσμενείς συνέπειες και ατυχήματα. Η καθυστέρηση στην υλοποίηση των απαραίτητων εργασιών συντήρησης αφήνει το τμήμα Τιθορέα – Δομοκός σε επισφαλή κατάσταση, παρά την τυπική ολοκλήρωση του έργου και τις διαβεβαιώσεις για κανονική λειτουργία.
*Συνημμένα Έγγραφα ΟΣΕ
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ
