Δ.Τ. 1164 – Αθήνα, 28/09/2026
Το ΠΑΚΟΕ, εδώ και 48 χρόνια, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανεξάρτητης επιστημονικής έρευνας και του αγώνα για την προστασία της υγείας των πολιτών και του περιβάλλοντος.
Με συστηματικές επιτόπιες μετρήσεις και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις, αποκαλύπτει την πραγματική εικόνα της ποιότητας του αέρα που αναπνέουν οι κάτοικοι των πόλεων.
Την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026, επιστημονική ομάδα του ΠΑΚΟΕ πραγματοποίησε επιτόπιες μετρήσεις ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων (PM1, PM2,5 και PM10), φορμαλδεΰδης (HCHO), πτητικών οργανικών ενώσεων (TVOC) και διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα σε πλατείες της Αθήνας και του Πειραιά.
Σε κάθε σημείο πραγματοποιήθηκαν συνολικά 15 διαδοχικές μετρήσεις, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η διακύμανση των ρύπων στο χρονικό διάστημα των επιτόπιων ελέγχων.
Το ΠΑΚΟΕ επισημαίνει ότι οι αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων (PM2,5 και PM10) και φορμαλδεΰδης (HCHO) που καταγράφηκαν σε κεντρικά σημεία της Αθήνας και του Πειραιά θεωρούνται ιδιαίτερα ανησυχητικές για τη δημόσια υγεία, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται υπερβάσεις των ενδεικτικών ορίων ασφαλείας, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.
Παρακάτω στον πίνακα παρουσιάζονται τα στοιχεία των σημείων μέτρησης των ατμοσφαιρικών ρύπων. Το ΠΑΚΟΕ επισκέφτηκε 5 πλατείες σε διάφορα μέρη της Αθήνας:
| Σημεία | Πλατεία – Πάρκο | Συντεταγμένες |
| Σημείο 1: Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. | Πλατεία Κοραή | 37.942960, 23.647266 |
| Σημείο 2: ΠΕΙΡΑΙΑΣ. | Λιμάνι Πειραιά | 37.947438, 23.642118 |
| Σημείο 3: Αθήνα, Δημ. Αιγινήτη | Πλατεία Θησείο | 37.976667, 23.720303 |
| Σημείο 4: Αθήνα | Πλατεία Βικτωρίας | 37.992969, 23.729757 |
| Σημείο 5: Αθήνα | Πλατεία Αμερικής | 38.001863, 23.729952 |
Εκτίμηση Αποτελεσμάτων
Οι επιτόπιες μετρήσεις που πραγματοποίησε το ΠΑΚΟΕ σε κεντρικά σημεία της Αθήνας και του Πειραιά δείχνουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων. Ιδιαίτερα αυξημένες τιμές καταγράφηκαν στην Πλατεία Κοραή και στο Λιμάνι του Πειραιά, όπου οι μέσες συγκεντρώσεις PM2,5 έφτασαν τα 29 μg/m³, ενώ οι μέγιστες τιμές PM10 ανήλθαν σε 141 και 121 μg/m³ αντίστοιχα, υπερβαίνοντας σημαντικά τα αναγραφόμενα όρια. Στα σημεία της Αθήνας οι συγκεντρώσεις ήταν γενικά χαμηλότερες, με το Θησείο να παρουσιάζει τις χαμηλότερες μέσες τιμές.
Ιδιαίτερη προσοχή παρουσιάζουν οι μετρήσεις φορμαλδεΰδης (HCHO), καθώς οι μέσες τιμές υπερβαίνουν το αναγραφόμενο όριο των 0,02 mg/m³ στις περισσότερες περιοχές, με υψηλότερη μέση τιμή στην Πλατεία Βικτωρίας (0,08 mg/m³). Αντίθετα, οι συγκεντρώσεις TVOC παρέμειναν κάτω από το αναγραφόμενο όριο των 0,31 mg/m³. Οι μέσες συγκεντρώσεις CO₂ κυμάνθηκαν από 707 έως 759 ppm, ενώ οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν στην Πλατεία Βικτωρίας.
Συνολικά, τα αποτελέσματα καταδεικνύουν μεγαλύτερη επιβάρυνση από αιωρούμενα σωματίδια στα σημεία του Πειραιά, ενώ αυξημένες τιμές φορμαλδεΰδης καταγράφηκαν σε αρκετές από τις εξεταζόμενες περιοχές. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για συστηματικές και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις σε διαφορετικές ώρες και ημέρες, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η διακύμανση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις συγκεκριμένες αστικές περιοχές.
Σύγκριση Μετρήσεων του ΠΑΚΟΕ με τους Σταθμούς του ΥΠΕΝ
Αξιολόγηση και Βαθμονόμηση του Φορητού Οργάνου PCE–RCM 12 (ΠΑΚΟΕ) σε Σχέση με τους Σταθμούς του ΥΠΕΝ.
Στα πλαίσια ελέγχου πραγματοποιείται επαλήθευση της αξιοπιστίας των μετρήσεων του φορητού μετρητή αιωρούμενων σωματιδίων PCE-RCM 12 του ΠΑΚΟΕ μέσω σύγκρισης των μέσων όρων των μετρήσεών του με τα αντίστοιχα δεδομένα των σωματιδίων ΑΣ2,5 και ΑΣ10 από τους σταθμούς του ΥΠΕΝ, με απώτερο σκοπό τον προσδιορισμό συντελεστή διόρθωσης.
Το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης (ΕΔΠΑΡ), το οποίο τελεί υπό τη λειτουργία και εποπτεία της Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), διαθέτει ένα σταθερό δίκτυο 14-15 σταθμών στην περιοχή της Αττικής. Οι σταθμοί αυτοί μετρούν σε συνεχή βάση διάφορους ρύπους, συμπεριλαμβανομένων των αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ10 και ΑΣ2,5).
Οι κυριότεροι σταθμοί παρακολούθησης στην Αθήνα και την ευρύτερη Αττική περιλαμβάνουν τις εξής περιοχές:
- Κεντρικοί / Αστικοί σταθμοί: Αθήνα (Πατησίων, Αριστοτέλους), Γκράβα, Θησείο (Υπερσταθμός σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο).
- Βόρεια & Ανατολικά Προάστια: Μαρούσι, Αγία Παρασκευή, Θρακομακεδόνες.
- Νότια Προάστια & Πειραιάς: Νέα Σμύρνη, Πειραιάς.
- Δυτική Αττική & Προάστια: Περιστέρι, Λιόσια, Ελευσίνα.
Τα επίσημα στοιχεία και οι ημερήσιες διακυμάνσεις των μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο (μ g/m³) δημοσιεύονται καθημερινά γύρω στις 14:00 στο Ημερήσιο Δελτίο Τιμών Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης του ΥΠΕΝ (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας). Η επίσημη πύλη του κράτους παρέχει πρόσβαση σε γεωχωρικούς χάρτες για το φυσικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου του επίσημου δικτύου σταθμών μέτρησης της ποιότητας της ατμόσφαιρας.
Μετρήσεις στο Πειραιά
Ο επίσημος κρατικός σταθμός παρακολούθησης βρίσκεται σε κομβικό σημείο κοντά στο λιμάνι για να καταγράφει άμεσα την επιβάρυνση από το οδικό δίκτυο και το ναυτιλιακό έργο (frequent ferry & cruise emissions).
Μετρήσεις στην Αθήνα
Οι καταγραφές αυτές προέρχονται από τα όργανα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), το οποίο βρίσκεται εγκατεστημένο στον Λόφο των Νυμφών στο Θησείο.
Στην Πλατεία Αμερικής λειτουργεί έξυπνος σταθμός μέτρησης ποιότητας αέρα (Smart Sense, ID: 107), ο οποίος έχει εγκατασταθεί από τον Δήμο Αθηναίων στο πλαίσιο του προγράμματος Ψηφιακών Υπηρεσιών Έξυπνης Γειτονιάς.
Αυτός ο συγκεκριμένος σταθμός καταγράφει κανονικά τα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 και PM10, καθώς και άλλες παραμέτρους όπως PM1, CO, NO₂, O₃, SO₂, θερμοκρασία και υγρασία.
Τρόπος μέτρησης
Φτάνοντας στο σημείο, ανοίγετε το PCE-RCM 12 και το αφήνετε να «συνέλθει» και να εγκλιματιστεί στις συνθήκες του δρόμου για 15 λεπτά και έπειτα πραγματοποιούνται οι μετρήσεις 1 ώρα.
Ο πίνακας είναι σχεδιασμένος για να καταγράφετε τις μετρήσεις ανά 5 λεπτά, να υπολογίζει αυτόματα τον Ωριαίο Μέσο Όρο και να εφαρμόζει τον Συντελεστή Διόρθωσης Υγρασίας για τα PM2.5 στο Εxcel
Πίνακας Τελικής Σύγκρισης ΥΠΕΝ
Αφού βγάλαμε τους μέσους όρους, δημιουργήσαμε έναν δεύτερο μικρό πίνακα για τη σύγκριση με το PDF του Υπουργείου:
| Παράμετρος | Μέσος Όρος ΠΑΚΟΕ (PCE) | Τιμή Σταθμού ΥΠΕΝ | Απόκλιση (%) |
| PM2.5 (μg/m³) | (Η διορθωμένη τιμή) | (Από το PDF του ΥΠΕΝ) | =ABS(B2-C2)/C2*100 |
| PM10 (μg/m³) | (Η raw τιμή) | (Από το PDF του ΥΠΕΝ) | =ABS(B3-C3)/C3*100 |
Τα αποτελέσματα των μετρήσεων παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα Σύγκρισης των τιμών μέτρησης από το μετρητή με τις τιμές του ΥΠΕΝ
Πίνακας 1. Καταγραφής & Βαθμονόμησης Φορητού Οργάνου (PCE-RCM 12) ΠΑΚΟΕ
| Σταθμός Αναφοράς | Μέσος Όρος PM2,5 μg/ m3 | Απόκλιση (%) | Υψηλό-τερη Τιμή | Μέσος Όρος PM10 μg/ m3 | Απόκλιση (%) | Υψηλό-τερη Τιμή | ||
| Μετρητή PCE – 12 ΠΑΚΟΕ | Τιμή Σταθμού ΥΠΕΝ | Μετρητή PCE – 12 ΠΑΚΟΕ | Τιμή Σταθμού ΥΠΕΝ | |||||
| Λιμάνι Πειραιά | 27,5 | 38 | 27,7 | ΥΠΕΝ | 51,3 | 40 | 28,8 | ΠΑΚΟΕ |
| Θησείο ΕΑΑ*** | 10,1 | 12 | 15,6 | ΥΠΕΝ | 23,7 | 28 | 15,5 | ΥΠΕΝ |
| Πλατεία Αμερικής | 14,2 | 13 | 9,2 | ΠΑΚΟΕ | 31,8 | 28 | 13,7 | ΠΑΚΟΕ |
***ΕΑΑ – Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών
Συμπέρασμα
Η συγκριτική αξιολόγηση των μετρήσεων του ΠΑΚΟΕ με τις αντίστοιχες μετρήσεις των σταθμών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) σε τρία σημεία αναφοράς, στον Πειραιά, στο Θησείο και στην Πλατεία Αμερικής, παρουσιάζει μικρές αποκλίσεις στις καταγεγραμμένες τιμές PM2,5 και PM10.
Ειδικότερα, για τα PM2,5, οι τιμές του ΥΠΕΝ ήταν υψηλότερες από αυτές του ΠΑΚΟΕ στο Λιμάνι Πειραιά (38 έναντι 27,5 μg/m³) και στο Θησείο (12 έναντι 10,1 μg/m³), ενώ στην Πλατεία Αμερικής υψηλότερη ήταν η τιμή του ΠΑΚΟΕ (14,2 έναντι 13 μg/m³). Για τα PM10, υψηλότερη τιμή ΥΠΕΝ καταγράφηκε στο Θησείο (28 έναντι 23,7 μg/m³), ενώ στο Λιμάνι Πειραιά και στην Πλατεία Αμερικής υψηλότερες ήταν οι τιμές του ΠΑΚΟΕ.
Συνολικά, τα αποτελέσματα της σύγκρισης δείχνουν ότι οι μετρήσεις του οργάνου του ΠΑΚΟΕ βρίσκονται σε ικανοποιητική συμφωνία με τις αντίστοιχες καταγραφές του ΥΠΕΝ, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία και τη δυνατότητα ασφαλούς χρήσης του οργάνου για επιτόπιες μετρήσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Η συμφωνία των αποτελεσμάτων στα τρία σημεία ενισχύει την αξιοπιστία των μετρήσεων πεδίου που πραγματοποιεί το ΠΑΚΟΕ και παρέχει μια χρήσιμη βάση για τη συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας της ατμόσφαιρας σε περιοχές όπου δεν υπάρχει μόνιμος σταθμός μέτρησης.
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ
