Δελτίο Τύπου: 1182 – Αθήνα, 09/11/2026
Φτάνει πια.
Χρόνια τώρα τα δήθεν ρέματα της Αττικής γεμάτα από σκουπίδια, τοξικά απόβλητα και βοθρολύματα, δημιουργούν μια κατάσταση η οποία δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Είναι σε βάρος της δημόσιας υγείας, σε βάρος των κατοίκων των γύρω περιοχών και σε βάρος των παιδιών που θέλουν να πιστεύουν ότι είναι ποτάμια.
Το ΠΑΚΟΕ θα υποβάλει μηνήσεις σε βάρος του Περιφερειάρχη και Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος Αττικής και των Δημάρχων που δήθεν προστατεύουν την δημόσια υγεία.
Επειδή όμως αυτό δεν φτάνει, θα καταθέσουμε καταγγελία στο γραφείο αναφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επίσης θα καταθέσουμε αγωγές. Τις αποζημιώσεις που θα εισπράξει το ΠΑΚΟΕ από τις αγωγές αυτές, θα τις διαθέσει για την αποκατάσταση των μεγάλων ζημιών σε βάρος της δημόσιας υγείας των κατοίκων.
Το ΠΑΚΟΕ, στο πλαίσιο των συστηματικών περιβαλλοντικών ελέγχων που πραγματοποιεί για την προστασία της δημόσιας υγείας, προχώρησε στις 5 και 6 Νοεμβρίου 2026 σε δειγματοληψίες επιφανειακών υδάτων από ποταμούς και ρέματα της Αττικής. Συνολικά συλλέχθηκαν και εξετάστηκαν 18 δείγματα νερού από διαφορετικά σημεία, με στόχο την αξιολόγηση της μικροβιολογικής τους ποιότητας μέσω του προσδιορισμού τριών βασικών δεικτών: των ολικών κολοβακτηριοειδών, της Escherichia coli (E. coli) και των εντερόκοκκων.
Οι δειγματοληψίες πραγματοποιήθηκαν στον Κηφισό, τον Ιλισό, την Πικροδάφνη, τον Ποδονίφτη, το ρέμα Χαλανδρίου και το ρέμα Χελιδονούς, καλύπτοντας περιοχές πολλών δήμων της Αττικής. Τα εργαστηριακά αποτελέσματα αποκαλύπτουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα, καθώς το 100% των δειγμάτων παρουσίασε υπέρβαση των ορίων τόσο στα κολοβακτηριοειδή όσο και στην E. coli, ενώ στο 88,9% καταγράφηκαν υπερβάσεις και στους εντερόκοκκους.
Σημεία Δειγματοληψίας:
| Α/Α | ΘΈΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΊΑΣ | Συντεταγμένες |
| 1 | Εκβολή ποταμού Κηφισός . Μοσχάτο. (περίπου 500μέτρα μέχρι την θάλασσα) | 37.944315 23.675114 |
| 2 | Εκβολή ποταμού Ιλισός. Δήμος Καλλιθέας. Λεωφόρος Ποσειδώνος. (περίπου 400μέτρα μέχρι την θάλασσα) | 37.941771 23.681965 |
| 3 | Ρέμα Πικροδάφνης. Δήμος Παλαιού Φαλήρου. Οδός Αριστείδου και Φοίνικών. Πεζογέφυρα. | 37.923575 23.709448 |
| 4 | Ρέμα Πικροδάφνης. Δήμος Αγίου Δημητρίου. Οδός Ιλιακτίδας. ( Αρματωλών) | 37.925693 23.718339 |
| 5 | Ρέμα Πικροδάφνης. Δήμος Αγίου Δημητρίου. Οδός Δράμας. | 37.930452 23.734367 |
| 6 | Ρέμα Χαλανδρίου. Χαλάνδρι. Προφήτου Ηλία | 38.025660 23.803015 |
| 7 | Ρέμα Χαλανδρίου. Χαλάνδρι. Οδός Δάφνιδος. | 38.025646 23.806423 |
| 8 | Ρέμα Χελιδονούς. Κηφισιά. Καλυφτάκη. Οδός Δεκέλειας. Αριστερά από το κτήμα Diamond. | 38.091314 23.783210 |
| 9 | Ρέμα Χελιδονούς , Κηφισιά. Καλυφτάκη. Οδός Κηφισίας. Δίπλα στις εγκαταστάσεις της ΕΥΔΑΠ. | 38.091546 23.781588 |
| 10 | Ρέμα Ποδονίφτη. Μεταμόρφωση. 500 μέτρα μετά από γέφυρα οδός Τατοΐου. | 38.076135 23.761744 |
| 11 | Ποτάμι Κηφισός. Κόκκινος Μύλος. Κάτω από την γέφυρα στη οδό Φιλαδέλφειας. Στα δεξιά, Κοιμητήριο Νέας Φιλαδέλφειας. | 38.049557 23.737340 |
| 12 | Ποτάμι Κηφισός. Δημοτική Κοινότητα Νέας Φιλαδελφείας. Οδός Κίρκης. | 38.053758 23.741788 |
| 13 | Ρέμα Ποδονίφτη. Νέα Χαλκηδόνα. Οδός Χαλκίδος. Κάτω από την Γέφυρα. | 38.026748 23.732806 |
| 14 | Ρέμα Ποδονίφτη. (Ρέμα Περισσού). Δήμος Νέας Χαλκηδόνας. Οδός Αγίας Ευφημίας. Πίσω από την Εκκλησία Αγ. Ευφημίας. Κάτω από την γέφυρα στη οδό Πίστεως. | 38.029759 23.737178 |
| 15 | Ποτάμι Κηφισός. Άγιοι Ανάργυροι. Κάτω από την γέφυρα στη Οδό Σπύρου Σκλαβενίτη και Περισσού. | 38.020827 23.724041 |
| 16 | Ποτάμι Κηφισός Άγιοι Ανάργυροι. Κάτω από την γέφυρα στη Οδό Λάμπρου Κατσώνη και Σολωμού. | 38.023903 23.724698 |
| 17 | Ποτάμι Κηφισός. Δημοτική Κοινότητα Νέας Φιλαδελφείας. Οδός Παπαναστασίου. | 38.033525 23.742549 |
| 18 | Εκβολή ρέματος Πικροδάφνης. Όρια των δήμων Παλαιού Φαλήρου και Αλίμου. Οδός Ποσειδώνος. | 37.917838 23.701711 |
ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΩΝ ΣΕ ΠΟΤΑΜΙΑ ΚΑΙ ΡΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ
Εισαγωγή – Γενική Εικόνα
Εκτεταμένη μικροβιολογική μόλυνση στο υδατικό δίκτυο του λεκανοπεδίου της Αττικής αποκαλύπτουν τα αποτελέσματα 18 δειγματοληψιών που πραγματοποιήθηκαν στον Κηφισό, τον Ιλισό και τα ρέματα Πικροδάφνης, Χαλανδρίου, Χελιδονούς και Ποδονίφτη. Τα ευρήματα αξιολογούνται τόσο βάσει των αυστηρών ορίων της εθνικής νομοθεσίας για επιφανειακά ύδατα (ΚΥΑ 46399/1352/1986 – Κατηγορία Α1), όσο και βάσει της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2006/7/ΕΚ (ΚΥΑ Η.Π. 8600/416/Ε103/2009) για την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης και αναψυχής. Σε αμφότερα τα νομοθετικά πλαίσια, οι υπερβάσεις των ορίων είναι καθολικές.
1. Κύρια Ευρήματα & Ποσοστιαίες Υπερβάσεις Νομοθεσίας
Η ανάλυση των βασικών μικροβιολογικών δεικτών (Κολοβακτηριοειδή, E. coli και Εντερόκοκκοι) καταγράφει τεράστιες ποσοστιαίες υπερβάσεις:
- E.coli(Μέσος όρος: 725cfu/100ml| Εύρος: 190 – 1.300):
- Βάσει ΚΥΑ 1986 (Όριο: 20 cfu/100ml): Καταγράφεται υπέρβαση από +850% έως και +6.400% πάνω από το όριο σε όλα τα σημεία.
- Βάσει Οδηγίας 2006/7/ΕΚ (Όρια «Καλής» ποιότητας: 500 για παράκτια ύδατα / 1.000 για εσωτερικά ύδατα): Στις εκβολές Κηφισού (1.300) και Ιλισού (1.042) το παράκτιο όριο ξεπερνιέται κατά +160% και +108% αντίστοιχα. Στα αστικά σημεία (Πικροδάφνη 1.160, Χαλάνδρι 1.220) το εσωτερικό όριο ξεπερνιέται κατά +16% και +22%.
- Εντερόκοκκοι (Μέσος όρος: 446cfu/100ml| Εύρος: 16 – 902):
- Βάσει ΚΥΑ 1986 (Όριο: 20 cfu/100ml): Η υπέρβαση φτάνει έως και +4.410% πάνω από το όριο. Μόνο δύο σημεία στον Κηφισό (στη Νέα Φιλαδέλφεια) βρέθηκαν εντός ορίου (-20% κάτω από το ανώτατο όριο, στα 16 cfu/100ml).
- Βάσει Οδηγίας 2006/7/ΕΚ (Όρια «Καλής» ποιότητας: 200 για παράκτια ύδατα / 400 για εσωτερικά ύδατα): Οι εκβολές Κηφισού (586) και Πικροδάφνης (836) ξεπερνούν το παράκτιο όριο κατά +193% και +318%, ενώ ο Ποδονίφτης (902) ξεπερνά το εσωτερικό όριο κατά +126%.
- Κολοβακτηριοειδή (Μέσος όρος: 1.782cfu/100ml| Εύρος: 306 – 2.870):
- Βάσει ΚΥΑ 1986 (Όριο: 50 cfu/100ml): Σημειώνεται υπέρβαση από +512% έως +5.640% πάνω από το όριο (η Οδηγία 2006/7/ΕΚ δεν ορίζει πλέον όρια για τα ολικά κολοβακτηριοειδή, εστιάζοντας στους δείκτες E. coli και Εντερόκοκκους).
2. Ανάλυση ανά Υδατόρεμα (Από τον Βορρά προς τις Εκβολές)
Η διακύμανση των τιμών δείχνει ότι η ρύπανση παρουσιάζει έντονες τοπικές αυξήσεις κατά τη διαδρομή των υδάτων:
- Ποταμός Κηφισός (Νέα Φιλαδέλφεια – Άγιοι Ανάργυροι – Μοσχάτο): Από την οδό Κίρκης στη Νέα Φιλαδέλφεια έως τον Κόκκινο Μύλο τα κολοβακτηριοειδή αυξάνονται κατά +185% (από 780 σε 2.220) και οι εντερόκοκκοι κατά +4.463% (από 16 σε 730). Στην εκβολή στο Μοσχάτο καταγράφονται οι υψηλότερες τιμές της έρευνας (2.870 κολοβακτηριοειδή, 1.300 E. coli).
- Ρέμα Ποδονίφτη (Μεταμόρφωση – Νέα Χαλκηδόνα): Ξεκινά εξαιρετικά επιβαρυμένο από τη Μεταμόρφωση, όπου σημειώθηκε η μέγιστη τιμή εντερόκοκκων του πίνακα (902 cfu/100ml, υπέρβαση +4.410% βάσει ΚΥΑ) και υψηλότατο φορτίο κολοβακτηριοειδών (2.350), τροφοδοτώντας στη συνέχεια τον Κηφισό.
- Ρέμα Πικροδάφνης (Άγιος Δημήτριος – Παλαιό Φάληρο – Άλιμος): Παρουσιάζει υψηλή αρχική επιβάρυνση στον Άγιο Δημήτριο (2.322 κολοβακτηριοειδή, 1.160 E. coli στην οδό Δράμας), ενώ οι εντερόκοκκοι αυξάνονται κατά +489% από την οδό Δράμας (142) μέχρι την εκβολή στην οδό Ποσειδώνος (836).
- Ρέματα Βορείων Προαστίων & Εκβολή Ιλισού: Το Ρέμα Χελιδονούς (Κηφισιά) εμφανίζει απότομη αύξηση της ρύπανσης σε μικρή απόσταση, με άνοδο +312% στα κολοβακτηριοειδή (από 306 δίπλα στην ΕΥΔΑΠ σε 1.260 στην οδό Δεκελείας) και +332% στο E. coli (από 190 σε 820). Το Ρέμα Χαλανδρίου διατηρεί σταθερά υψηλό φορτίο (1.580–1.928 κολοβακτηριοειδή), ενώ η εκβολή του Ιλισού στην Καλλιθέα επιβεβαιώνει τη μεταφορά έντονης ρύπανσης στη θάλασσα (2.292 κολοβακτηριοειδή, 1.042 E. coli).
3. Η Επίδραση των Βροχοπτώσεων: Από τα Στάσιμα Λύματα στη Μαζική Έκπλυση
Η σύγκριση των τωρινών μετρήσεων με τις προηγούμενες δειγματοληψίες της ξηρής περιόδου (όταν η ροή ήταν ελάχιστη) δείχνει ότι η βροχόπτωση λειτούργησε ως μηχανισμός «πρώτης έκπλυσης» (first flush), παρασύροντας τα συσσωρευμένα λύματα προς τον Σαρωνικό:
- Εκβολή Κηφισού (Μοσχάτο): Τα κολοβακτηριοειδή αυξήθηκαν κατά +126% (από 1.270 σε 2.870), το E. coli κατά +69% (από 770 σε 1.300) και οι εντερόκοκκοι κατά +671% (από 76 σε 586).
- Εκβολή Ιλισού (Καλλιθέα): Καταγράφηκε αύξηση +83% στα κολοβακτηριοειδή (από 1.256 σε 2.292) και +38% στο E. coli (από 756 σε 1.042), με εξαίρεση τη μείωση των εντερόκοκκων κατά -52% (από 460 σε 220) λόγω τοπικής αραίωσης.
- Εκβολή Πικροδάφνης (Παλαιό Φάληρο / Άλιμος): Τα κολοβακτηριοειδή αυξήθηκαν κατά +135% (από 834 σε 1.960) και οι εντερόκοκκοι κατά +99% (από 420 σε 836), ενώ το E. coli παρέμεινε σχεδόν σταθερό (-4%, από 594 σε 570).
Συμπέρασμα
Ανεξάρτητα από το νομοθετικό πρότυπο σύγκρισης, η ταυτόχρονη παρουσία E. coli και εντερόκοκκων σε τέτοιες συγκεντρώσεις αποτελεί αδιαμφισβήτητη επιστημονική ένδειξη χρόνιας αστικής και κοπρανώδους μόλυνσης (παράνομες συνδέσεις αποχετεύσεων, υπερχειλίσεις δικτύων, αστικές απορροές). Κατά την ξηρή περίοδο η μόλυνση λιμνάζει τοπικά στις κοίτες, ενώ με την πρώτη βροχόπτωση τα ποτάμια και τα ρέματα της Αττικής μετατρέπονται σε αγωγούς μαζικής μεταφοράς μικροβιακού φορτίου προς το παραλιακό μέτωπο και τις ακτές κολύμβησης.
Παραθέτουμε τους πίνακες των αποτελεσμάτων:
Από τη Γραμματεία του ΠΑΚΟΕ
