ΑΣΤΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ

Νησιά και σκουπίδια: Ένα μεγάλο αλαλούμ

Είκοσι χρόνια πριν, το ΠΑΚΟΕ κατήγγειλε και εξακολουθεί να καταγγέλλει το συνεχές αλαλούμ που επικρατεί στη διαχείριση των σκουπιδιών στα νησιά.

Από τις Βόρειες Σποράδες μέχρι τα Δωδεκάνησα και τα Ιόνια νησιά υπάρχει η τάση να «βλέπουμε το σήμερα χωρίς σχεδιασμό για το αύριο». Αυτό αποτελεί μια συνεχή ατομική βόμβα, γιατί δεν μπορεί σε νησιά που είναι ο καθρέφτης του τουρισμού (Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος) να υπάρχει έντονο πρόβλημα σκουπιδιών. Το ΠΑΚΟΕ συγκεκριμένα στη Μύκονο πραγματοποίησε πριν από 12 χρόνια εμπεριστατωμένη μελέτη για την επίλυση του προβλήματος και ακόμη δεν έχει δοθεί πλήρης λύση. Στη Σαντορίνη το ίδιο, στη Σάμο, στην Αντίπαρο, στη Ρόδο βρισκόμαστε στο σημείο μηδέν όπως και στα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου.

Δεν αμφιβάλλει κανένας πλέον επιστήμονας ότι ο φυσικός ιός που έφερε την παγκόσμια πανδημία είναι αποτέλεσμα μιας λειτουργικής μετάλλαξης  μεταξύ των διάφορων τοξικών ουσιών και μικροβίων που η βάση τους είναι τα σκουπίδια, στάσιμα νερά, αλλά και παράσιτα και οι διάφορες επικίνδυνες τοξικές εστίες μόλυνσης. Γι’ αυτό οι λέξεις  ρύπανση – μόλυνση είναι το εφιαλτικό δίδυμο πολλών βιοχημικών εκρήξεων.

Με αυτή τη συλλογιστική, δεν θα αφήσουμε κανένα περιθώριο χρόνου σε αυτά, που έχουν το δικαίωμα της τελικής υπογραφής, υλοποίησης οποιονδήποτε έργου λύσης του προβλήματος διαχείρισης των σκουπιδιών, να καθυστερήσει ούτε μια μέρα. Γι’ αυτό από τις αρχές Μαΐου θα κανονίσουμε οπωσδήποτε ενέργειες, ούτως ώστε αποτελεσματικά να λειτουργήσει η «ΕΞΟΥΣΙΑ». Το παρακάτω «μοντέλο» είναι μια καρικατούρα μπαλωμάτων χωρίς ουσιαστικές λύσεις.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος προωθεί τη λειτουργία μικρών μονάδων κομποστοποίησης και διαλογής  ανακυκλώσιμων για την νησιωτική Ελλάδα. Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι ένας δύσκολος σχεδιασμός λόγω του τουρισμού και των συνθηκών, καθώς πολλά νησιά δεν έχουν τις κατάλληλες υποδομές.

Τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος έχουν συμπεριλάβει μελέτες στο ΕΣΠΑ για τα νησιά όπως τις Κυκλάδες, τη Σύρο και τη Πάρο (η πρώτη για επέκταση του ΧΥΤΥ της και η δεύτερη για νέο ΧΥΤΥ και μονάδα για βιο-απόβλητα). Η Μήλος  είναι η μοναδική που έχει ενταχθεί στην κατασκευή νέου ΧΥΤΑ. Από την άλλη πλευρά, η Άνδρος και η Τήνος δεν βρίσκονται ακόμα σε κάποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Η Σαντορίνη είναι σε δυσχερή θέση, καθώς εκεί δεν επιθυμούν τη μεταφορά απορριμμάτων σε άλλο νησί, αλλά τη δημιουργία νέου ΧΥΤΥ. Ωστόσο δεν έχουν επιλέξει ακόμη τον χώρο που θα διαμορφωθεί.

Η Λέρος  έχει εντάξει τη μονάδα επεξεργασίας απορριμμάτων  και την κατασκευή ΧΥΤΥ στο ΕΣΠΑ. Η Πάτμος υποβάλει πρόταση για την κατασκευή μονάδας βιο-αποβλήτων, η Ρόδος πραγματοποιεί διαγωνισμό με τη σύμπραξη ιδιωτών για την κατασκευή και λειτουργία εγκαταστάσεων  όπως και στην Κάρπαθο. Η Κως κάνει επέκταση του ΧΥΤΥ, ενώ το υπουργείο ασκεί πιέσεις για να αναθέσουν μελέτες για μονάδες και τα υπόλοιπα νησιά. Σε δυσχερή θέση η Κάλυμνος, η οποία εξακολουθεί να μην έχει ούτε νόμιμη υποδομή ούτε σχεδιασμό.

Στα Ιόνια νησιά τα προβλήματα συνεχίζονται, ενώ τα βασικά έργα έχουν δρομολογηθεί. Σε δημοπρασία εντάσσονται η Κέρκυρα, οι Παξοί και η Λευκάδα, ενώ τα έργα της Κεφαλονιάς βρίσκονται προς ένταξη στο ΕΣΠΑ. Αντίθετα στο  Βόρειο Αιγαίο έχουν δρομολογήσει νέο σχεδιασμό, όμως Λήμνος και Ικαρία διατηρούν δύο χωματερές χωρίς σχεδιασμό νέων έργων. «Τα νησιά έχουν εκ των πραγμάτων ορισμένες εγγενείς δυσκολίες στη διαχείριση απορριμμάτων, λόγω γεωγραφικών περιορισμών, ελλείψει διοικητικής επάρκειας», δήλωσε ο γενικός γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος. «Γι’ αυτό και προωθούμε τη δημιουργία υποδομών στα μεγαλύτερα νησιά, ενώ στα μικρά προκρίνεται η μεταφορά των σύμμεικτων και της ανακύκλωσης στα μεγαλύτερα. Για παράδειγμα, η Κάσος στη Ρόδο, η Σίκινος στην Ίο. Δεν μπορούν παντού να γίνουν μεγάλες υποδομές».