ΗΤΑΝ ΚΑΠΟΤΕ ΜΙΑ ΛΙΜΝΗ…

Posted by

αχελώοςΗ λίμνη Αράλη είναι γνωστή εδώ και χρόνια ως ζώνη περιβαλλοντικής καταστροφής. Αλλά αυτή τη χρονιά, η μεγαλύτερη λεκάνη της λίμνης αποξηράθηκε τελείως και στη θέση της έχει απομείνει μια τοξική, αλμυρή έρημος.

Με τη συνεχή άρδευση των υδάτων των ποταμών που ρέουν σε αυτήν, αλλά και εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, η νεοεμφανιζόμενη έρημος αναμένεται να επεκταθεί. Οι τελευταίες δορυφορικές εικόνες της NASA έδειξαν η λεκάνη απορροής της έχει στερέψει παντελώς.

6οο με 700 χρόνια πριν η λίμνη ήταν το ίδιο μικρή με ό,τι είναι σήμερα, με το πέρασμα των χρόνων η Αράλη κατάφερε να γίνει η τέταρτη μεγαλύτερη λίμνη του κόσμου. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, οι άνθρωποι αρδεύουν τα νερά των ποταμών και οι επιδράσεις της άρδευσης επιδεινώνονται από ένα άλλο νέο στοιχείο: την αλλαγή του κλίματος. Η Αράλη είναι στην πραγματικότητα μια «τερματική» αλμυρή λίμνη. Είναι αλμυρή επειδή η εξάτμιση του νερού από την επιφάνειά της είναι μεγαλύτερη από την ποσότητα του νερού που αναπληρώνεται μέσω των ποταμών που ρέουν σε αυτήν. Και είναι τερματική επειδή δεν υπάρχει ποτάμι που να εκρέει από αυτή. Αυτό κάνει την Αράλη πολύ ευαίσθητη στις μεταβολές της ισορροπίας του νερού που προκαλούνται είτε από το κλίμα είτε από τον άνθρωπο.

Στη δεκαετία του 1950, η έκταση των αρδευόμενων εκτάσεων για την καλλιέργεια του «λευκού χρυσού» (όπως αποκαλείται το βαμβάκι) αυξήθηκε δραματικά, με το Ουζμπεκιστάν να ανακηρύσσεται ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς βαμβακιού στον κόσμο. Για να τροφοδοτηθεί η ακόρεστη ζήτηση του βαμβακιού για νερό, κατασκευάστηκε το κανάλι Καρακούμ. Την περίοδο 1987-1988, η λίμνη χωρίστηκε στα δύο και δημιουργήθηκαν δύο λεκάνες, η μεγάλη και η μικρή Αράλη. Έπειτα από διεθνείς προσπάθειες για την προστασία της μικρής Αράλης με την κατασκευή φραγμάτων, η στάθμη του νερού σε αυτή τη λίμνη ανέβηκε. Η μεγάλη Αράλη εξακολούθησε να συρρικνώνεται και στη συνέχεια χωρίστηκε και η ίδια σε δύο λεκάνες. Και αυτή είναι η τελευταία λεκάνη για την οποία οι εικόνες της NASA έδειξαν ότι έχει στεγνώσει τελείως το καλοκαίρι που πέρασε. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την αποξήρανση της Αράλης ήταν καταστροφικές.

Ένα βασικό ερώτημα που απασχολεί τους επιστήμονες είναι το κατά πόσο η τρέχουσα παλινδρόμηση της λίμνης οφείλεται στην εντατική άρδευση και κατά πόσο μπορεί να οφείλεται στην αλλαγή του κλίματος κατά τη διάρκεια των τελευταίων 50 ετών.
Οι πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η συρρίκνωση της λίμνης Αράλης από το 1960 προκλήθηκε από την κλιματική αλλαγή μόνο κατά 14%, με την άρδευση να παραμένει μακράν ο μεγαλύτερος ένοχος. Εάν η άρδευση των ποταμών συνεχιστεί, τότε η καθαρή απώλεια του νερού θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η ροή των ποταμών μέσα στη λίμνη ουσιαστικά θα σταματήσει. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να είναι ένα από τα μεγάλα προβλήματα του κόσμου, αλλά η υπερβολική άρδευση είναι τουλάχιστον δυνατόν να αντιστραφεί με τις σωστές αλλαγές πολιτικής.

 

Η περίπτωση αυτή μας θυμίζει την Κωπαϊδα, που την αποξηράναμε και τώρα το μόνο που μας απόμεινε είναι τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων. Ας προσέχαμε.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*